Выберите категорию:

Drolaket- inyeksiya uchun eritma

TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIGA DOIR YO‘RIQNOMA

DROLAKET

Preparatning savdo nomi: Drolaket

Ta’sir etuvchi moddalar (XPN): ketorolak trometamini, dimedrol (difengidramid gidroxloridi)

Dori shakli: in’eksiya uchun eritma.

Tarkibi:

2 ml eritma quyidagilarni saqlaydi:

faol moddalar: ketorolak trometamini – 30 mg; dimedrol (difengidramid gidroxloridi) – 1 mg;

yordamchi moddalar: etil spirti , natriy xloridi, natriy gidroksid, in’eksiya uchun suv

Ta’rifi: Tiniq, och-sariq rangli eritma.

Farmakoterapevtik guruhi: Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vosita.

ATX kodi: M01AB15

Farmakologik xususiyatlari.

Farmakodinamikasi

Preparatning tarkibiga kiruvchi komponentlarning ta’siri bilan bog‘liq majmuaviy preparatdir.

Ketorolak – nosteriod yallig‘lanishga qarshi vositalar (NYaQV), yaqqol anal’getik ta’sir ko‘rsatadi, shuningdek yallig‘lanishga qarshi va o‘rtacha isitmani tushiruvchi ta’siriga ega. Ta’sir mexanizmi og‘riq, yallig‘lanish va isitmani patogenezida muxim rol o‘ynaydigan araxidon kislotasidan prostaglandinlarning hosil bo‘lishini katalizlovchi SOG1 va SOG2 faolligini noselektiv susaytirishi bilan bog‘liq. Anal’getik ta’siri bo‘yicha morfin bilan solishtirilishi mumkin, boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatdan ancha yuqori turadi.

Dimedrol N1-gistamin reseptorlarning I avlod blokatori, gistaminning shu turdagi reseptorlari orqali yuz beradigan samaralarini bartaraf qiladi. Markaziy nerv tizimiga ta’siri bosh miyaning N1-gistamin reseptorlarini blokadasi va markaziy xolinergik tuzilmalarni susaytirishi bilan bog‘liq. Yaqqol antigistamin faollikka ega, gistamin tomonidan chaqirilgan silliq mushaklarining spazmini, kapillyarlarning yuqori o‘tkazuvchanligini, to‘qimalar shishi, qichishish va giperemiyani kamaytiradi yoki oldini oladi. Mahalliy anesteziya samarasini ko‘rsatadi (ichga qabul qilinganida og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatini qisqa muddatli uvishishi paydo bo‘ladi), gangliylarning va markaziy nerv tizimining xolinoreseptorlarini bloklaydi (arterial bosimni pasaytiradi), sedativ, uxlatuvchi, parkinsonizmga qarshi va qusishga qarshi samaralarni ko‘rsatadi. Gistamin bilan antagonizmi yallig‘lanishda va allergiyada tizimli reaksiyalarga, ya’ni arterial bosimni pasayishiga qaraganda, mahalliy tomir reaksiyalariga nisbatan ko‘proq darajada namoyon bo‘ladi. Biroq aylanayotgan qon hajmining tanqisligi bo‘lgan pasientlarga parenteral yuborilganida arterial bosim pasayishi va ganglioblokatorlik ta’siri tufayli mavjud gipotoniya kuchayishi mumkin. Bosh miyani lokal shikastlanishi va tutqanog‘i bo‘lgan odamlarda (xatto past dozalarda) EEG dagi epileptik razryadlar tutqanoq hurujini qo‘zg‘atishi mumkin. Gistaminning liberatorlari (tubokurarin, morfin, sombrevin) chaqirgan bronxospazmda ko‘proq darajada samarali va allergik bronxospazmda esa kamroq faol. Sedativ, uyquni chaqiruvchi samaralari takroriy qabul qilinganida bir muncha yaqqolroq.

Farmakokinetikasi

Ketorolak mushak ichiga yuborilganidan so‘ng og‘riq qoldiruvchi ta’siri muvofiq ravishda 0,5 soatdan so‘ng namoyon bo‘ladi, maksimal samarasiga 1-2 soatdan so‘ng erishiladi. Biokiraolishligi – 80-100%, mushak ichiga yuborilganida so‘rilishi – tez va to‘liq. 30 mg mushak ichiga yuborilganidan so‘ng qon plazmasidagi maksimal konsentratsiyasi (Smax) -1,74-3,1 mkg/ml, 60 mg – 3,23-5,77 mkg/ml, maksimal konsentratsiyaga erishish vaqti muvofiq ravishda – 15-73 min va 30-60 minutni tashkil qiladi. 15 mg vena ichiga infuziya qilinganidan keyin Smax – 1,96-2,98 mg/ml, 30 mg – 3,69-5,61 mg/ml ni tashkil qiladi. Muvozanat konsentratsiyasiga (Sss) erishish vaqti parenteral yuborilganida – 24 soat sutkada 4 marta buyurilganida (subterapevtikdan yuqori dozada) va mushak ichiga 15 mg yuborilganida – 0,65-1,13 mkg/ml ni tashkil qiladi, 30 mg yuborilganida – 1,29-2,47 mkg/ml; 15 mg vena ichiga infuziyada -0,79-1,39 mkg/ml, 30 mg – 1,68-2,76 mkg/ml.

Preparatning 99% qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanadi va gipoal’buminemiyada qonda erkin moddaning miqdori oshadi.

Taqsimlanish hajmi 0,15-0,33 l/kg ni tashkil qiladi. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda preparatning taqsimlanish hajmi 2 marta oshishi mumkin, uning R-enantiomerini taqsimlanish hajmi esa – 20% ga oshadi. Gematoensefalik to‘siqdan yomon o‘tadi, yo‘ldosh orqali (10%) o‘tadi. Oz miqdorda ko‘krak sutida aniqlanadi.

Yuborilgan dozaning 50% dan ortiqrog‘i jigarda farmakologik nofaol metabolitlarining hosil bo‘lishi bilan metabolizmga uchraydi. Asosiy metabolitlari buyraklar orqali chiqariladigan glyukuronidlar va r-gidroksiketorolakdir.

Preparatning 91% buyraklar (40% metabolitlari ko‘rinishida) va 6% ichak orqali chiqariladi.
Buyraklar funksiyasi normada bo‘lgan pasientlarda yarim chiqarilish davri (T1/2) o‘rtacha 5,3 soatni tashkil qiladi (30 mg preparat vena ichiga yuborilganidan keyin 3,5-9,2 soat; 30 mg vena ichiga yuborilganidan keyin – 4-7,9 soat). Keksa yoshdagi bemorlarda T1/2 davri uzayadi, yoshlarda qiskaradi. Jigarning funksiyasi T1/2 ga ta’sir etmaydi. Buyraklarning funksiyasi buzilgan pasientlarda qon plazmasidagi kreatinin konsentratsiyasi 19-50 mg/l (168-442 mmol’/l) bo‘lganida T1/2 10,3-10,8 soat, buyrak yetishmovchiligi yanada kuchliroq namoyon bo‘lsa – 13,6 soatdan ko‘proq bo‘ladi.

Mushak ichiga 30 mg yuborilganida umumiy klirensi 0,023 l/kg/soat (keksa pasientlarda 0,019 l/kg/s oat) ni tashkil qiladi, 30 mg vena ichiga infuziya qilinganidan k yeyin – 0,03 l/kg/soatni tashkil qiladi; buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarda qon plazmasidagi kreatinin konsentratsiyasi 19-50 mg/l bo‘lganida mushak ichiga 30 mg yuborilganida – 0,015 l/kg/soatni tashkil qiladi.

Gemodializ yo‘li bilan chiqarilmaydi.

Dimedrol plazma oqsillari bilan bog‘lanishi – 98-99%. Katta qismi jigarda metabolizmga uchraydi, kamroq qismi – o‘zgarmagan ko‘rinishda buyraklar orqali 24 soat ichida chiqariladi. Yarim chiqarilish davri (T1/2) 1-4 soatni tashkil qiladi. Organizmda yaxshi taqsimlanadi, gematoensefalik to‘siq orqali o‘tadi.

Asosan jigarda gidroksil qo‘shilishi va glyukuronidlarga kon’yugasiya yo‘li bilan metabolizmga uchraydi; biotransformasiya mahsulotlari siydik bilan chiqariladi. Ona suti bilan chiqariladi va emizikli bolalarda sedativ samara chaqirishi mumkin. Maksimal faolligi 1 soatdan keyin rivojlanadi, ta’siri davomiyligi – 4 soatdan 6 soatgacha.

Qo‘llanilishi.

  • operatsiyadan keyingi davrida og‘riqlarni bartaraf qilish (shu jumladan stomatologiyada);
  • mushaklarda va bo‘g‘imlarda og‘riqlarni bartaraf qilish;
  • jarrohatlardan keyingi og‘riq sindromi;
  • buyrak sanchig‘ida qo‘llaniladi.

Qo‘llash usuli va dozalari.

Og‘riqning jadalligi va bemorning reaksiyasiga muvofiq tanlangan minimal samarali dozalarda
mushak ichiga chuqur qilib, kamida 15 sekund davomida yuboriladi. Zarurati bo‘lganida bir vaqtda
qo‘shimcha opioid anal’getiklarini kamaytirilgan dozalarda buyurish mumkin.

Mushak ichiga yuborishdagi bir martalik dozalari:

  • 65 yoshgacha bo‘lgan kattalar va 16 yoshdan oshgan bolalarga – og‘riq sindromining kuchliligiga qarab 10-30 mg;
  • yoshi 65 dan katta yoki buyraklar funksiyasi buzilishlari bo‘lgan bemorlarga – 10-15 mg.

Ko‘p marta parenteral yuborishdagi dozalar mushak ichiga:

  • 65 yoshgacha bo‘lgan kattalar va 16 yoshdan oshgan bolalarga birinchi yuborishda 10-60 mg, so‘ngra har 6
    soatda 10-30 mg dan (odatda 30 mg dan har 6 soatda);
  • 65 yoshdan oshgan yoki buyraklar funksiyasini buzilishi bo‘lgan bemorlarga – 10-15 mg dan har 4-6
    soatda.

65 yoshgacha bo‘lgan kattalar va 16 yoshdan oshgan bolalar uchun maksimal sutkalik doza 90 mg dan
oshmasligi kerak, 65 yoshdan oshgan yoki buyraklar funksiyasi buzilishlari bo‘lgan bemorlar uchun mushak
ichiga yuborish yo‘llarida doza 60 mg dan oshmasligi kerak.

Parenteral yuborishda davolash kursining davomiyligi 5 kundan oshmasligi kerak.

Nojo‘ya ta’sirlari.

Tez-tez – 3% dan ko‘proq, tez-tez emas – 1-3%, kam hollarda– 1% dan kam.

Ketorolak bilan bog‘liq nojo‘ya ta’sirlari.

Ovqat xazm qilish tizimi tomonidan: tez-tez – gastralgiya, diareya, tez-tez emas – stomatit, meteorizm, qabziyat, qusish, me’daning to‘lib ketishi hissi; kam hollarda – ko‘ngil aynishi, me’da-ichak yo‘llarining eroziv-yarali shikastlanishlari (shu jumladan perforatsiya bilan va/yoki qon ketish bilan kechuvchi – abdominal og‘riqlar, epigastral sohasida spazm yoki achishishi, ahlatda qon yoki melena, qon qusish yoki «kofe quyqasi» turidagi qusish, ko‘ngil aynishi, jig‘ildon qaynashi va b.), xolestatik sariqlik, gepatit, gepatomegaliya, o‘tkir pankreatit.

Siydik-chiqaruv tizimi tomonidan: kam hollarda – o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, gematuriya va/yoki azotemiya bilan kechuvchi bel og‘rig‘i, gemolitik uremik sindrom (gemolitik anemiya, buyrak yetishmovchiligi, trombositopeniya, purpura), tez-tez siyish, siydik hajmini kamayishi yoki oshishi, nefrit, buyrak genezli shishlar.

Sezgi a’zolari tomonidan: kam hollarda: eshitishni pasayishi, quloqlarni shang‘illashi, ko‘rishni buzilishi (shu jumladan ko‘rishni aniq bo‘lmasligi).

Nafas tizimi tomonidan kam hollarda: bronxospazm, dispnoe, rinit, o‘pkalarni shishi, xalqum shishi (hansirash, nafasni qiyinlashishi).

Markaziy nerv tizimi tomonidan: tez-tez – bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, uyquchanlik, kam hollarda – aseptik meningit (isitma, kuchli bosh og‘rig‘i, tirishishlar, bo‘yin va/yoki orqa mushaklarining rigidligi), o‘ta yuqori reaktivlik (kayfiyatni o‘zgarishi, bezovtalik), gallyusinasiyalar, depressiya, psixoz.

Yurak- qon tomir tizimi tomonidan: tez-tez emas – arterial bosimini oshishi, kam hollarda – xushdan ketish.

Qon yaratish a’zolari tomonidan: kam hollarda – anemiya, eozinofiliya, leykopeniya.

Gemostaz tizimi tomonidan: kam hollarda – operatsiyadan keyingi jarohatlardan qon ketishi, burundan qon ketishi, to‘g‘ri ichakdan qon ketishi.

Teri qoplamalari tomonidan: kam hollarda – teri toshmasi (shu jumladan makulopapulyoz toshmalar), purpura, kam hollarda – eksfoliativ dermatit (qaltirash bilan yoki u siz kechuvchi isitma, terining qizarishi, zichlashishi yoki po‘st tashlashi, tanglak bodomsimon bezlarining shishi yoki og‘rig‘i), eshakemi, Stivens-Djonson sindromi, Layell sindromi.

Mahalliy reaksiyalar: kam hollarda – preparat yuborilgan joyida achishish yoki og‘riq.

Allergik reaksiyalar: kam hollarda – anafilaksiya yoki anafilaktoid reaksiyalar (yuz terisining rangini o‘zgarishi, teri toshmasi, eshakemi, terining qichishishi, taxipnoe yoki dispnoe, qovoqlarning shishi, periorbital shishlar, hansirash, nafasni qiyinlashishi, ko‘krak qafasida og‘irlik, xushtakli

Boshqalar: tez-tez – shishlar (yuz, boldirlar, to‘piqlar, barmoqlar, oyoqpanjalarni, tana vaznini oshishi); tez-tez emas – ko‘p terlash, kam hollarda – tilni shishishi, isitma.

Dimedrol bilan bog‘liq nojo‘ya ta’sirlari

Nerv tizimi va sezgi a’zolari tomonidan: umumiy holsizlik, toliqish, sedativ ta’sir, diqqatni pasayishi, bosh aylanishi, uyquchanlik, bosh og‘rig‘i, harakat koordinasiyasini buzilishi, psixomotor reaksiyalar tezligini pasayishi, bezovtalik, yuqori qo‘zg‘aluvchanlik, ta’sirchanlik, asabiylik, uyqusizlik, eyforiya, o‘lim qo‘rquvi, ongni chalkashishi, nevrit, tirishishlar, paresteziyalar, qorachiqlarni kengayishi, ko‘z ichki bosimini oshishi, ko‘rishni buzilishi, diplopiya, o‘tkir labirintit, quloqlarda shovqin. Miya lokal shikastlanishi yoki tutqanoq bo‘lgan bemorlarda (dimedrolning past dozalari qo‘llanganda ham) EEGda tirishish razryadlari faollashadi va bu natijada tutqanoq xurujlarini chaqirishi mumkin.

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: arterial gipotenziya, yurak urishini his qilish, taxikardiya, ekstrasistoliya.

Qon tizimi tomonidan: agranulositoz, trombositopeniya, gemolitik anemiya.

Ovqat hazm qilish yo‘llari tomonidan: og‘izni qurishi, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatini qisqa muddatli uvishishi, anoreksiya, ko‘ngil aynishi, epigastral sohada og‘riq, qusish, diareya, qabziyat.

Siydik-jinsiy tizimi tomonidan: tez-tez va/yoki qiyinchilik bilan siyish, siydikni tutilishi, erta hayz ko‘rish.

Nafas tizimi tomonidan: burun va tomoqning shilliq qavatini quruqligi, burunni bitishi, bronxlarning sekretini quyuqlashishi, ko‘krak qafasida siqilish hissi, nafasni qiyinlashishi, hansirash.

Teri va uning hosilalari tomonidan: giperemiya, qichishish, ko‘p shaklli toshmalar, teri va shilliq qavatlar sianozi.

Allergik reaksiyalar: teri toshmasi, eshakemi, anafilaktik shok. Yuborish joyidagi reaksiyalar: teri ostiga va teri ichiga yuborilganida lokal nekrozlar.

Boshqalar: ko‘p terlash, et uvishishi, isitma, gipertermik sindrom, fotosensibilizasiya.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

Preparatning komponentlariga yoki boshqa gistaminga qarshi vositalarga o‘ta yuqori sezuvchanlik, «aspirin» triadasi (bronxial astma, burun va burun oldi bo‘shliqlarini qaytalanuvchi polipozi va asetilsalisilat kislotasini va pirazolon qatoridagi dori vositalarni o‘zlashtiraolmasligi bir vaqtda uchrashishi), gipovolemiya (uni chaqirgan sabablardan qat’iy nazar), feoxromositoma, tutqanoq, Q–T intervalini uzaytirish sindromi yoki ili Q–T intervalini uzaytirishi mumkin bo‘lgan
preparatlarni uzoq muddat qo‘llanilishi. Porfiriya. Yopiq burchakli glaukoma, prostata bezi giperplaziyasi, me’da va o‘n ikki barmoq ichak stenozlovchi yara kasalligi, qovuq bo‘yinchasini stenozi, bradikardiya, yurak ritmini buzilishlari. Zo‘rayish bosqichidagi me’da-ichak yo‘llarini eroziv-yarali shikastlanishlari, gipokoagulyasiya (shu jumladan gemofiliya), qon ketishlari yoki ularni rivojlanish yuqori xavfi, og‘ir buyrak yetishmovchiligi (plazma kreatinini 50 mg/l dan yuqori), og‘ir jigar yetishmovchiligi yoki jigar faol kasalligi, aortokoronar shuntlash operatsiyasidan keyingi holat, tastiqlangan giperkaliemiya, homiladorlik (III uch oylik), ichak yallig‘lanish kasalliklari, tug‘ruqlar va laktasiya davri, 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarda (samaradorligi va xavfsizligi aniqlanmagan) qo‘llash mumkin emas.

Ehtiyotkorlik bilan

Boshqa NYaQV o‘ta yuqori sezuvchanlik, bronxial astma, me’da-ichak toksikligini oshiruvchi omillar mavjudligi, alkogolizm, tamaki chekish, xolesistit, operatsiyadan keyingi davri, surunkali yurak yetishmovchiligi, yurak ishemik kasalligi, shish sindromi, arterial gipertenziya, buyraklar funksiyasini buzilishi (plazma kreatinini 50 mg/l dan past); xolestaz; faol gepatit; sepsis; tizimli qizil yugurik; boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar bilan bir vaqtda qabul qilish; NYaQV uzoq muddat qabul qilish, serebrovaskulyar kasalliklari, dislipidemiya/giperlipidemiya, qandli
diabet, periferik arteriyalar kasalliklari, anamnezida me’da ichak yo‘llarini yarali kasalliklari, N . pylori infeksiyasini mavjudligi, og‘ir darajali somatik kasalliklar, peroral glyukokortikosterodlarni (shu jumladan prednizalon), antikoagulyantlar (shu jumladan varfarin), antiagregantlar (shu jumladan klopidogrel’), serotoninni qayta qamrab olish selektiv ingibitorlarni (sitaloprama, fluoksetina, paroksetina, sertralin) bir vaqtda qabul qilishi, keksalik yoshi (65 yoshdan oshgan), homiladorlik.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Ketorolak. Ketorolakni asetilsalisil kislotasi yoki boshqa NYaQV, kal’siy preparatlari, glyukokortikosteroidlar, etanol, kortikotropin bilan bir vaqtda qo‘llash, me’da-ichak yo‘llarida yaralarni hosil bo‘lishiga va me’da-ichakdan qon ketishlarini rivojlanishiga olib keladi. Antikoagulyant dori vositalari bilan– kumarin va indandion hosilasi, geparin, trombolitik (alteplaza, streptokinaza, urokinaza), antiagregant dori vositalari, sefalosporin, val’proat kislotasi va asetilsalisil kislotasi bir vaqtda buyurilganda qon ketish xavfini rivojlanishini oshiradi.

Gipotenziv va diuretik dori vositlarni samarasini kamaytiradi (buyraklarda prostaglandinlar sintezini kamaytiradi).

Metotreksatlar bilan birgalikda buyurilganda gepato- va nefrotoksiklikni kuchaytiradi (ularni birgalikda buyurish faqat past dozalarda qo‘llanganda va plazmadagi konsentratsiyasini nazorat qilishda mumkin).

Boshqa nefrtoksik dori vositalari bilan buyurilganda (shu jumladan oltin preparatlari bilan) nefrotoksiklik xavfini rivojlanishini oshiradi.

Kal’siy kanallarini bloklovchi dori vositalar bilan ketorolakning klirensini kamaytiradi va qon plazmasida uning konsentratsiyasini oshiradi. Narkotik anal’getiklarni samarasini oshiradi.

Mielotoksik dori vositalari gematotoksik preparatlarni namoyon bo‘lishini kuchaytiradi.

Dimedrol. Dimedrol narkoz vositalari, uxlatuvchi, sedativ vositalar, narkotik anal’getiklar va mahalliy anestetiklarning samaralarini ko‘chaytiradi. Trisiklik antidepressantlar bilan birga qo‘llanganida xolinoblokatorlik va markaziy nerv tizimiga susaytiruvchi ta’siri kuchayishi mumkin. Analeptiklar bilan birga qo‘llanganida tirishishlarni rivojlanish xavfi bor. MAO ingibitorlari va dimedrolni bir vaqtda qo‘llanishi arterial bosimni oshishiga olib kelishi mumkin, shuningdek
markaziy nerv tizimi va nafas tizimiga ta’sir qilishi mumkin. Gipotenziv preparatlar bilan birga qo‘llash toliqish hissini kuchaytirishi mumkin. Preparat etanolning ta’sirini kuchaytiradi, zaharlanishlarni davolashda quishga qarshi vosita sifatida qo‘llanuvchi apomorfinning samaradorligini pasaytiradi. Dimedrol saqlovchi, shu jumladan mahalliy qo‘llash uchun preparatlar bilan birga buyurish mumkin emas.

Nomutanosiblik. Bir idishda boshqa dori vositalari bilan aralashtirish mumkin emas. Faqat tavsiya qilingan erituvchi ishlatilsin.

Maxsus ko‘rsatmalar.

Dori vositalarini buyurishdan oldin, preparat yoki boshqa NYaQV lariga qarshi allergiya masalasini aniqlashtirish kerak. Allergiya reaksiyalari rivojlanish xavfi tufayli birinchi dozani yuborishda shifokor nazorati ostida o‘tkazilishi lozim. Gipovolemiya nefrotoksik nojo‘ya reaksiyalari rivojlanishi xavfini oshiradi. Zarurat bo‘lganda narkotik anal’getiklarni bilan majmuada buyurish mumkin. Anesteziyani bir maromda tutib turish uchun premedikasiya uchun dori vositasi
sifatida qo‘llash tavsiya etilmaydi. Boshqa NYaQV bilan birgalikda qabul qilinganda siydikni tutilishi, yurak faoliyatini dekompensasiyasi va arterial bosimni oshishi mumkin.

Trombositlar agregasiyasiga bo‘lgan ta’siri 24-48 soatda tugaydi. Parasetamol bilan bir vaqtda 5 sutkadan ortiq qo‘llash mumkin emas.

Qon ivishi buzilgan bemorlarda preparat faqat trombositlarning soni muntazam nazorat qilinganida buyuriladi, ayniqsa gemostazni sinchkovlik bilan nazorat qilishni talab etadigan operatsiyadan keyingi davrda bu muhimdir.

Dori asoratlarini rivojlanish xavfi uzoq davom etadigan davolanish (surunkali og‘riqli bemorlarda) va preparatning peroral dozasi sutkada 40 mg dan ortiq bo‘lganda oshadi. NYaQV-gastropatiyani rivojlanish xavfini kamaytirish uchun antasid dori vositalari, mizoprostol, omeprazol buyuriladi.

Preparat bilan davolash davrida al’kogol ichimliklarni iste’mol qilish mumkin emas va UB- nurlanishdan saqlanish lozim.

Homiladorlik va laktasiya vaqtida qo‘llanishi

Homilaning yurak-qon tomir tizimiga nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlarning ma’lum samaralari tufayli, ketoralakni homiladorlik vaqtida (ayniqsa uch oylikda) qo‘llash mumkin emas. Ketorolakni homiladorlik davrida, to‘lg‘oq va tug‘ruq vaqtida qo‘llash mumkin emas.

Chaqaloqlarda prostaglandinning sintezi ingibitorlarining bo‘lishi mumkin bo‘lgan salbiy ta’siri tufayli emizish davrida qo‘llanmaydi.

Avtomobilni va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri

Yuqori diqqat va tezkor reaksiyalarni (avtotransportni boshqarish, mexanizmlar bilan ishlash va b.) talab etuvchi ishlar bilan shug‘ullanishdan saqlanish tavsiya etiladi.

Dozani oshirib yuborilishi

Simptomlari: qorinda og‘riq, ko‘ngil aynishi, qusish, me’da va o‘n ikki barmoq ichak peptik yarasi, eroziv gastrit, buyraklar funksiyasini buzilishi, metabolik asidoz, o0iz qurishi, nafas qiynlashi, midriaz, yuzni qizarishi, markaziy nerv tizimining funksiyasini susayishi, taxikardiya, aritmiya, yurak-qon tomir funksiyasini susayishi, depressiya, giperkineziya, ongni chalqashishi, alahsirash; bolalarda tirishishlar rivojlanishi. Difengidraminning dozasi oshirib yuborilganda
rabdomioliz rivojlanish holati ta’riflangan.

Davolash: nafas funksiyasini va arterial bosimni sinchkov nazoratida simptomatik davolash va samarani bir maromda tutib turish; me’dani yuvish, adsorbentlarni yuborish (faollashtirilgan ko‘mir), tirishishlar va markaziy nerv tizimining simptomlari rivojlanganda diazepam parenteral yuboriladi. Vena ichiga plazma o‘rnini bosuvchi suyuqliklar tomchilab yuborish, oksigenoterapiya. Epinefrin va analeptiklar qo‘llash mumkin emas., Difengidraminning dozasi oshirib yuborilganda agar antixolinergik simptomlar yaqqoligi kuchaysa antidot sifatida 1 kg tana vazniga 0,02-0,06 mg fizostigmin vena ichiga bir necha marta buyurish mumkin.

Chiqarilish shakli.

In’eksiya uchun eritma 2 ml dan ampulalarda.

Saqlash sharoiti.

Yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25 C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.

Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin!

Yaroqlilik muddati.

2 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgach qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi.

Resept bo‘yicha.

Abenol® Neo- inyeksiya uchun eritma

TIBBIYOTDA QO‘LLANILIShIGA DOIR YO‘RIQNOMA

ABENOL® NEO

Preparatning savdo nomi: Abenol® Neo

Ta’sir etuvchi modda (XPN): Ketoprofen

Dori shakli: In’eksiya uchun eritma.

Tarkibi:

2 ml eritma (1 ampula) quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: ketoprofen 100 mg;

yordamchi moddalar: propilenglikol, 96% etil spirti, benzil spirti, natriy metabisul’fit, natriy gidroksid, natriy gidroksid 1M eritma, in’eksiya uchun suv.

Ta’rifi: Tiniq, rangsiz yoki biroz sarg‘imtir eritma.

Farmakoterapevtik guruhi: Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vosita.

ATX kodi: M01AB15

Farmakologik xususiyatlari

Ketoprofen- nosteroid yallig‘lanishga qarshi vosita, propion kislotasining hosilasi. Og‘riqni qoldiruvchi, yallig‘lanishga qarshi va isitmani tushiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Ta’sir mexanizmi siklooksigenaza-1 va siklooksigenaza-2 faolligini susayishi va yallig‘lanish, og‘riq va isitmaning patogenezida muhim rol’ o‘ynaydigan prostoglandinlar biosintezini susayishi bilan bog‘liq.

Ketoprofenning yaqqol og‘riqni qoldiruvchi ta’siri ikki mexanizmga bog‘liq: periferik – bilvosita, to‘qimalarda prostaglandinlar sintezini bostirishi hamda markaziy – markaziy va periferik nerv tizimida prostaglandinlar sintezini ingibirlanishi bilan bog‘liq, shuningdek orqa miyada og‘riq mediatorlarini ajralishida muhim rol’ o‘ynovchi boshqa neyrotrop substansiyalarning biologik faolligiga ta’sir qilishiga bog‘liq. Bundan tashqari, ketoprofen antibradikinin faollikka ega , lizosomalar membranalarini barqarorlashtiradi, revmatoid artriti bo‘lgan bemorlarda neytrofillar faoliyatini ahamiyatli tormozlanishini chaqiradi. Trombositlar agregasiyasini bostiradi.

Farmakokinetikasi

Biokiraolishligi 90% ni tashkil qiladi. Qondagi maksimal konsentratsiyasiga (Smax) 30 minut davomida erishiladi. Oqsillar bilan, asosan al’buminlar bilan bog‘lanish darajasi-99%. Taqsimlanish xajmi (Vd) 0,1-0,2 l/kg ni tashkil qiladi.

Ketoprofen gematoensefalik to‘siq orqali, sinovial suyuqlikka tez o‘tadi. Sinovial suyuqligidagi ketoprofenning konsentratsiyasi, qondagiga qaraganda pastroq, lekin u yerda uzoqroq vaqt davomida bo‘ladi, bu preparatning davomiyroq ta’sirini belgilaydi.

Preparat mushak ichiga (m/i) 100 mg dozada yuborilganidan keyin 3 soat o‘tgach, uning qon plazmasidagi konsentratsiyasi 3 mkg/ml, sinovial suyuqlikda -1,5 mkg/ml ni tashkil qiladi. 4 soatdan keyin qon plazmasidagi konsentratsiyasi 0,3 mkg/ml, sinovial suyuqlikda – 0,8 mkg/ml ni tashkil qiladi. Sinovial suyuqlikdagi konsentratsiyasining axamiyatli darajasiga ketoprofen 100 mkg dozada 1 marta v/i yuborilganidan keyin 15 minut o‘tgach erishiladi.

Ketoprofen asosan jigarda mikrosomal oksidlanish reaksiyalari orqali kon’gatlarni hosil bo‘lishi bilan metabolizmga uchraydi.

Ketoprofenning yarim chiqarilishi davri (T1/2) -2 soatni tashkil qiladi. Organizmdan asosan siydik bilan (50% dan ko‘prog‘i metabolitlar ko‘rinishida) 1% ahlat bilan chiqariladi.

Qo‘llanilishi

Turli genezli og‘riqli yallig‘lanish jarayonlarini simptomatik davolash:

  • revmatoid artrit;
  • ankilozlovchi spondilit;
  • psoriatik artrit;
  • reaktiv artrit;
  • podagra, sohta podagra;
  • osteoartroz;
  • bo‘g‘imdan tashqari revmatizm (tendinit, bursit, yelka kapsuliti).

Og‘riq sindromi (shu jumladan operatsiyadan keyingi va posttravmatik og‘riqlar, al’godisminoreya, o‘smalarning metastazalaridagi og‘riqlar).

Qo‘llash usuli va dozalari

Preparat parenteral mushak ichiga (m/i) va vena ichiga (v/i) qo‘llanadi.

Og‘riqni qoldirish uchun preparat m/i 2 ml (100 mg) dan sutkada 1-2 marta yuboriladi. Parentaral davolash davomiyligi odatda bir-necha kunni tashkil qiladi. Kerakli samaraga erishilgandan keyin preparatni kapsulalar, tabletkalar, yoki shamchalar shaklida buyuriladi.

Preparatni infuzion yuborish faqat stasionarda amalga oshiriladi.

Tanaffuli v/i infuziya qilish uchun 100-200 mg ketoprofen 100 ml natriy xloridining in’eksiya uchun izotonik (0,9%) eritmasida suyultiriladi va 0,5-1 soat davomida yuboriladi; 8 soat o‘tgach preparatni yuborish takrorlanadi. Maksimal sutkalik doza 300 mg ni tashkil qiladi.

Uzluksiz v/i infuziya uchun 100-200 mg ketoprofenni 500 ml infuzion eritmada (0,9% natriy xloridning in’eksiya uchun eritmasi, Ringer eritmasi laktat bilan, dekstroza (glyukoza)) eritmasida suyultiriladi va 8 soat davomida yuboriladi, 8 soatdan keyin yuborish takrorlanadi.

Ketoprofenni markaziy ta’sirga ega anal’getiklar bilan birga majmuada qo‘llash mumkin.

Ketoprofenning eritmasini tramadol bilan bir flakonda aralashtirish mumkin emas, chunki bunda cho‘kma hosil bo‘lishi mumkin.

Ketoprofen saqlovchi infuzion eritmali flakonni qora qog‘ozga yoki alyumin fol’gaga o‘rash kerak, chunki ketoprofen yorug‘likda parchalanadi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Ovqatni xazm qilish tizimi tomonidan: dispepsiya, ko‘ngil aynishi, meteorizm, qorinda og‘riq, diareya, qabziyat, anoreksiya, qusish, stomatit. Kolitni rivojlanishi, ichakni teshilishi (devertikulitning asorati sifatida), yarali kolitning zo‘rayishi va Kron kasalligining rivojlanishi to‘g‘risida alohida xabarlar bor. 0,1% kam pasientlarda – teshilish bilan kechuvchi enteropatiya, spaykalar, ichakning yarali shikastlanishlari; enteropatiyada qon ketishlari rivojlanishi mumkin; 1% pasientlarda 3-6 oy davomida davolanishdan keyin va 2-4% bemorlarda 12 oy davolanishdan so‘ng me’da-ichak yo‘llarining (MIY) yarali shikastlanishlari: qon ketishlari, ingichka ichakni teshilishi aniqlangan. Gepatitni, jigar faoliyatini sariqlik bilan kechuvchi yaqqol buzilishlarini rivojlanishi xaqida bir necha xabarlar bor. 15% pasientlarda jigar funksional testlarining ko‘rsatkichlarini o‘zgarishi aniqlangan, ba’zan (1% kamroq pasientlarda) alaninaminotransferaza (ALT) va aspartataminotransferaza (AST) fermentlarini ahamiyatli oshishi aniqlanadi.

Markaziy nerv tizimi tomonidan: 1-3% depressiya, asabiylik, dahshatli tushlar ko‘rish, uyquchanlik; 0,1% pasientlarda dezorientasiya, ko‘rish va eshitish gallyusinasiyalari bilan kechuvchi deliriy, nutqni buzilishi: asteniya, holsizlik, bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i kuzatiladi.

Sezgi a’zolari tomonidan: 1-3% ko‘rishni buzilishi, kon’yuktivit, (preparat ichga qabul qilingandan so‘ng), quloqlarni shang‘illashi.

Nafas tizimi tomonidan: kam hollarda – qon tufurish, dispnoe, rinit, bronxospazm, bronxial astma xurujlarini kuchayishi.

Yurak tomir tizimi tomonidan: shishlar (2%); ba’zida (1%) – dimlangan yurak yetishmovchiligi, arterial gipertenziya.

Qon yaratish tizimi tomonidan: 1% dan kam- agranulositoz, anemiya, gemoliz, purpura, trombositopeniya. Preparatni yuqori dozalarda qo‘llanganda – trombositlar agregasiyasini ingibirlanishi, qon ketishi vaqtini uzayishi, qontalashlar, qon quyilishlari.

Dermatologik reaksiyalar: 1-3%- teri toshmasi, 1% dan kam- alopesiya, ekzema, eksfoliativ dermatit, ko‘pshaklli eritema, lixenoid dermatit, fotosezuvchanlik reaksiyalari. Stivens-Djonson va toksik epidermal nekroliz sindromi to‘g‘risida habarlar bor.

Siydik- chiqarish tizimi tomonidan: o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, interstisial nefrit, nefrotik sindrom, o‘tkir pielonefrit.

Allergik reaksiyalar: kam hollarda – eshakemi, angionevrotik shish.

Mahalliy reaksiyalar: inyeksiya joyida achishish ko‘rinishidagi reaksiyalar va/yoki og‘riqlar.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • me’da-ichak yo‘llarining zo‘rayishi bosqichidagi eroziv yarali shikastlanishlari;
  • og‘ir yurak yetishmovchiligi;
  • jigar faoliyatini yaqqol buzilishlari;
  • buyrak faoliyatini yaqqol buzilishlari;
  • qon ketishlariga moyillik;
  • anamnezdagi surunkali dispepsiya;
  • bronxial astma, rinit;
  • homiladorlik, laktasiya (emizish);
  • 15 yoshgacha bo‘lgan bolalar;
  • ketoprofenga, asetilsalisil kislotasiga yoki boshqa NYaQV yuqori sezuvchanlik.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Bir vaqtda qo‘llanganida ketoprofen diuretiklar va antigipertenziv preparatlarning samarasini kamaytirishi mumkin.

Ketoprofen va diuretiklar yoki AAF ingibitorlari bir vaqtda qo‘llanganida buyraklar faoliyatini buzilish xavfi oshadi.

Ketoprofen va yurak glikozidlari, litiy preparatlari, siklosporin va metotreksat bir vaqtda qo‘llanganida, chiqarilishini pasayishi oqibatida ularning toksikligi oshadi.

Ketoprofen mifepristonning samarasini kamaytirishi mumkin, shuning uchun mifepriston bilan davolash kursi va ketoprofen bilan davolashni boshlash orasida kamida 8-12 sutka o‘tishi kerak.

Asetilsalisil kislotasi ketoprofenni qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanish darajasini pasaytiradi. Ketoprofenni boshqa salisilatlar bilan birga qo‘llashdan saqlanish kerak.

Maxsus ko‘rsatmalar

Anamnezida me’da-ichak yo‘llarining kasalliklari bo‘lgan pasientlarda, me’da-ichakdan qon ketishlari yoki me’da-ichak yo‘llarida teshilishni rivojlanish xavfi tufayli, preparatni extiyotkorlik bilan buyurish lozim.

Qon ivishini buzilishi, gemofiliya, Villebrand kasalligi, yaqqol trombositopeniya, buyrak va jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarga buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Ketoprofen infeksion kasalliklarining simptomlarini niqoblashi mumkin.

Ketoprofenni organizmda suyuqlik tutilishi xos bo‘lgan arterial gipertenziyasi va yurak tomir kasalliklari bo‘lgan pasientlarga buyurishda extiyotkorlikka rioya qilish kerak. Arterial bosimni (ayniqsa yurak-tomir kasalliklari bo‘lgan pasientlarda) muntazam nazorat qilish kerak.

Ketoprofen bilan uzoq muddat davolanishda, ayniqsa keksa yoshdagi pasientlarda qon formulasini, shuningdek jigar va buyraklar faoliyatini muntazam nazorat qilish kerak. Kreatinin klirensi sekundiga 0,33 ml (minutiga 20 ml) dan kam bo‘lganida ketoprofenning dozasini to‘g‘rilash kerak.

Jarroxlik aralashuvi oldidan ketoprofen qabul qilishni to‘xtatish kerak.

In’eksiya uchun eritma etanol saqlaydi. Xar bir ampulada (2 ml) 200 mg etanol saqlanadi. Buni alkogolni xaddan ziyod iste’mol qiladigan pasientlarga, miya jarohati yoki kasalliklari bo‘lgan pasientlarga buyurishda xisobga olish kerak. Ketoprofen bilan davolanish vaqtida alkogolni qabul qilishdan saqlanish kerak.

Preparatni, faoliyati tezkor psixomotor reaksiyalarini talab qiladigan (avtomobilni xaydash, mexanizmlar bilan ishlash) shaxslarda qo‘llaganda extiyotkorlikka rioya qilish kerak, chunki preparat uyquchanlik yoki bosh aylanishini chaqirishi mumkin.

Dozani oshirib yuborilishi

Preparatning parenteral shakllarining dozasini oshirib yuborilishi to‘g‘risida ma’lumotlar kam.

Quyidagi simptomlar bo‘lishi mumkin: ko‘ngil aynishi, qusish, epigastriyda og‘riq, qon qusish, axlatni qorayishi, ongni chalkashishi, nafasni qiyinlashishi, tirishishlar, buyrak faoliyatini buzilishi va buyrak yetishmovchiligi.

Davolash: maxsus antidoti mavjud emas. Simptomatik davolash o‘tkaziladi: N2 -gistamin reseptorlarining blokatorlari, proton nasosi ingibitorlari, prostaglandinlar qo‘llanadi.

Chiqarilish shakli

In’eksiya uchun 100 mg/2 ml eritma 2 ml ampulalarda.

Saqlash sharoiti

Yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

3 yil. Yaroklilik muddati utgandan sung kullanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor resepti bo‘yicha beriladi.

Metolan- inyeksiya uchun eritma

TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIGA DOIR YO‘RIQNOMA

METOLAN

Preparatning savdo nomi: Metolan

Ta’sir etuvchi modda (XPN): Meldoniy

Dori shakli: In’eksiya uchun eritma.

Tarkibi: 5 ml eritma (1 ampula) saqlaydi:

Faol modda: meldoniy – 500 mg.

Yordamchi moddalar: inyeksiya uchun suv

Ta’rifi: Rangsiz, tiniq suyuqlik.

Farmakoterapevtik guruhi: Metabolik jarayonlarni muvofiqlashtirish uchun vositalar.

ATX kodi: C01EB22

Farmakologik xususiyatlari

Meldoniy – gamma-butirobetain moddasining struktur analogi bo‘lib, inson organizmining har bir hujayrasida mavjuddir. Yuqori yuklama sharoitida preparat hujayralarni kislorodga bo‘lgan ehtiyoji va uni yetkazib berilishi orasidagi muvozanatni tiklaydi, hujayralarni shikastlanishdan himoya qilib, ularda modda almashinuvining toksik mahsulotlarini to‘planishini oldini oladi; shuningdek tonusni oshiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Uni qo‘llash natijasida organizm yuklamaga bardosh berish va energiya zahiralarini tez tiklash qobiliyatiga ega bo‘ladi. Shu xususiyatlari tufayli, mel’doniy yurak-qon tomir tizimi faoliyatining, miyada qon aylanishining turli buzilishlarini davolash uchun, shuningdek jismoniy va aqliy ish qobiliyatini oshirish uchun ishlatiladi. Miokardni o‘tkir ishemik shikastlanishida mel’doniy nekrotik sohani hosil bo‘lishini sekinlashtiradi, tiklanish davrini qisqartiradi. Yurak yetishmovchiligida miokardning qisqaruvchanligini, jismoniy yuklamaga chidamliligini oshiradi, stenokardiya xurujlar sonini kamaytiradi. Miyada qon aylanishining o‘tkir va surunkali ishemik buzilishlarida ishemiya o‘chog‘ida qon aylanishini yaxshilaydi, qonni ishemiyaga uchragan sohalar foydasiga qayta taqsimlanishiga yordam beradi. Ko‘z tubining vaskulyar va distrofik patologiyasida samaralidir. Preparat surunkali alkogolizmga duchor bo‘lgan bemorlarda abstinensiya sindromida nerv tizimining funksional buzilishlarini yo‘qotadi.

Farmakokinetikasi

Preparatni vena ichiga (v/i) yuborilganidan keyin biokiraolishligi 100% ga teng. Qon plazmasidagi maksimal konsentratsiyasiga (Cmax), uni yuborilgan zaxoti erishiladi. Organizmda metabolizmga uchrab, ikkita asosiy metabolitlarini hosil qiladi va ular buyrak orqali chiqariladi. Yarim chiqarilish davri (T1/2) 3-6 soatni tashkil qiladi.

Qo‘llanilishi

Yurak ishemik kasalligini (stenokardiya, miokard infarkti), surunkali yurak yetishmovchiligi va disgormonal kardiomiopatiyani majmuaviy davolash tarkibida, shuningdek miyani qon bilan ta’minlanishini o‘tkir va surunkali buzilishlarini (insul’t va serebrovaskulyar yetishmovchilik) majmuaviy davolashda qo‘llanadi.

Gemoftal’m va ko‘zning to‘r pardasiga turli etiologiyali qon quyilishlar, to‘r pardaning markaziy venasi va uning shoxlarini trombozi, turli etiologiyali retinopatiyalar (diabetik, gipertonik).

Ish qobiliyatini pasayishi; jismoniy zo‘riqish, shu jumladan sportchilardagi zo‘riqish. Surunkali alkogolizmdagi abstinensiya sindromida (alkogolizmni spesifik davolash bilan birgalikda) qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Qo‘zg‘atuvchi xususiyatini kuchayishi mumkinligi tufayli, kunning birinchi yarmida qo‘llash tavsiya qilinadi.

Yurak-qon tomir kasalliklari.

Majmuaviy davolash tarkibida kuniga 0,5-1,0 g dan vena ichiga (in’eksiya uchun eritma 5-10 ml 500 mg/5 ml), dozani hammasini bir yo‘la yoki ikkiga bo‘lib qabul qilinadi. Davolash kursi – 4-6 haftani tashkil qiladi.

Miyada qon aylanishini buzilishi

O‘tkir bosqichi – 0,5 g dan kuniga 1 marta vena ichiga 10 kun davomida, so‘ngra peroral dori shaklini qabul qilishga o‘tiladi. Umumiy davolash kursi – 4-6 hafta. Surunkali buzilishlar – peroral dori shakli qo‘llanadi. Takroriy kurslar (odatda yiliga 2-3 marta) shifokor maslahatidan keyin o‘tkazilishi mumkin.

To‘r pardasining qon-tomir patologiyasi va distrofik kasalliklari

ko‘zning in’eksiya uchun 500 mg/5 ml eritmasining 0,5 ml 10 kun davomida parabul’bar qo‘llanadi.

Aqliy va jismoniy zo‘riqishlar, shu jumladan sportchilardagi zo‘riqishlar

kattalarga 0,5 g dan vena ichiga (5-10 ml in’eksiya uchun eritma 500 mg/5 ml) kuniga 1 marta buyuriladi. Davolash kursi – 10-14 kun. Zarurati bo‘lganida davolash yana 2-3 hafta o‘tgach takrorlanadi.

Surunkali alkogolizm.

V/i – 0,5 g dan kuniga 2 marta buyuriladi. Davolash kursi – 7-10 kun.

Nojo‘ya ta’sirlari

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: kam hollarda – taxikardiya, arterial bosimni o‘zgarishi;

Markaziy nerv tizimi tomonidan (MNT): kam hollarda – psixomotor qo‘zg‘alish;

Ovqat-hazm qilish tizimi tomonidan: kam hollarda – dispeptik holatlar;

Allergik reaksiyalar: kam hollarda – terini qichishishi, qizarish, toshma, shish.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • bosh miya ichki bosimini oshishi (shu jumladan venoz oqimini buzilishi, bosh miya ichki o‘smalari);
  • MNT ning organik shikastlanishlari;
  • homiladorlik, laktasiya davri;
  • preparatga yuqori sezuvchanlik;
  • 18 yoshgacha bo‘lganlada qo‘llash mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Koronar qon tomirlarini kengaytiruvchi, ayrim gipotenziv preparatlar, yurak glikozidlarining ta’sirini kuchaytiradi. Antianginal vositalar, antikoagulyantlar, antiagregantlar, antiaritmik vositalar, diuretiklar, bronxolitiklar bilan birga qo‘llash mumkin. O‘rtacha taxikardiya va arterial gipotenziyani rivojlanishi mumkinligi tufayli, nitrogliserin, nifedipin, al’fa-adrenoblokatorlar, gipotenziv vositalar va periferik vazodilatatorlar bilan majmuada qo‘llanganda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Maxsus ko‘rsatmalar

Jigar va buyrakning surunkali kasalliklari bo‘lgan pasientlarga preparatni uzoq muddat qo‘llanganda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Meldoniyni bolalarda qo‘llanishi to‘g‘risida yetarli ma’lumotlar yo‘q.

Kardiologiya bo‘limlarida o‘tkir miokard infarkti va nostabil stenokardiyani ko‘p yillik davolash tajribasiga ko‘ra, o‘tkir koronar sindromida mel’doniy birinchi qator preparatlari emasligini ko‘rsatadi.

Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanilishi.

Homiladorlik vaqtida preparatni qo‘llash xavfsizligi isbotlanmagan. Homilaga noxush ta’sirlaridan saqlanish uchun, uni homiladorlik davrida buyurilmaydi.

Preparatni ona suti bilan chiqarilishi aniqlanmagan. Agar mel’doniy bilan davolash ona uchun zarur bo‘lsa, unda emizish to‘xtatiladi.

Avtotransport vositalarini boshqarish va boshqa mexanizmlarga xizmat ko‘rsatish qobiliyatiga ta’siri

Psixomotor reaksiyalar tezligiga mel’doniyning noxush ta’siri haqida ma’lumotlar yo‘q.

Chiqarilish shakli

Inyeksiya uchun 500 mg/5 ml eritma 5ml ampulalarda N5(1×5), N10(2×5)

Saqlash sharoiti

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°S dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin. Bolalardan asrang! Muzlatilmasin!

Yaroqlilik muddati

4 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgandan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor resepti bo‘yicha beriladi.

Lignova- ichish uchun eritma tayyorlashga kukun

TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIGA DOIR YO‘RIQNOMA

LIGNOVA

Preparatning savdo nomi: Lignova

Ta’sir etuvchi modda (XPN): gidrolizlangan lignin

Dori shakli: ichish uchun eritma tayyorlashga kukun.

Tarkibi: gidrolizlangan lignin

Ta’rifi: To‘k jigarrangdan kora ranggacha bo‘lgan xidsiz amorf kukun.

Farmakoterapevtik guruxi: Organizm zaxarlanishiga qarshi vosita.

ATX kodi: A07BC

Farmakologik xususiyatlari

Farmokodinamikasi

Preparat paxta tolasining gidrolizlangan mahsuloti –lignin polimeridan iborat tabiiy enterosorbent bo‘lib, uning tarkibiy qismlari fenilpropan va gidrosellyuloza hosilalaridan tashkil topgan.

Preparat yuqori sorbsiyalash va nospesifik zaharsizlantirish xossalariga ega.

Organizmdan patogen bakteriyalar va ularning endotoksinlarini, dori preparatlarini, zaharlarni, og‘ir metallar tuzlarini, alkogolni, allergen moddalarni hamda ba’zi moddalar almashinuvida hosil bo‘ladigan ortiqcha moddalar, shu jumladan, bilirubin, xolesterin, mochevina va endogen zaharlanishga ma’sul metabolitlar.

Preparat zaharsiz bo‘lib, organizmda so‘rilmasdan ichakdan 24 soat davomida chiqib ketadi.

Qo’llanilishi

Kattalar va yosh bolalardagi kelib chiqishi bo‘yicha turli tabiatli endogen va ekzogen zaharlanishlarda zaharsizlantruvchi vosita sifatida:

  • dori preparatlari, alkaloidlar, og‘ir metall tuzlari, alkogol va boshqa zararli moddalar bilan zaharlanish holatlari;
  • solmanellez, dizenteriya, dispepsiya kabi oziq-ovqat orqali zaharlanishlarni majmuaviy davolashda;
  • zaharlanishning aniq belgilari namoyon bo‘ladigan yiringli yallig‘lanish kasalliklarida;
  • jigar va buyraklar yetishmovchiliklari bilan bog‘liq bo‘lgan giperbilirubinemiya va giperazotemiyada;
  • oziq-ovqat va dorilarga nisbatan allergiyalarda;
  • zararli sharoitlarda ishlovchi hodimlarda surunkali kasalliklarning kelib chiqishining oldini olish maqsadida qo‘llaniladi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Preparat ovqatdan va dori qabul qilishdan 1 soat oldin, 5 g preparat 100 ml qaynagan va sovutilgan suvda aralashtirilib ichiladi. Sutkalik doza, kasallanish darajasining og‘irligi, bemorning yoshi va tana vazniga bog‘liq, va sutkada tana vazniga qarab 0,5–1,0 g/kg dan 2-4 mahal qabul qilinadi.

O‘rtacha bir martalik doza: 7-14 yoshli bolalarga – 5 g dan sutkasiga 2-4 mahal; 14 yoshdan kata bo‘lgan bolalarga va kattalarga – 5-10 g dan sutkasiga 3-4 mahal. O‘tkir zaharlanishlarda davolash muddati 3-5 kun, allergiya va surunkali zaharlanish kasalliklarida 14 kungacha. Qayta qabul qilish kursi shifokor tavsiyasiga binoan 2 xaftadan so‘ng amalga oshiriladi. O‘tkir zaxarlanishlarda bemorlarning oshqozoni zond yerdamida preparat bilan yuviladi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Preparat organizm tomonidan yaxshi qabul qilinadi. Preparatni qo‘llash paytida ahlat qora rangga bo‘yalishi mumkin, lekin bu preparatni qo‘llashni to‘xtatishga asos bo‘lmaydi. Kam hollarda allergik reaksiyalar, ich qotishi kuzatilishi mumkin. Preparatni uzoq muddat qo‘llash organizmda vitaminlar va kal’siyning so‘rilishining buzilishiga olib keladi. Shu sababli polivitamin va kal’siy preparatlarini profilaktik tarzda qo‘llash tavsiya qilinadi.

Qo’llash mumkin bo’lmagan xolatlar

Preparatga bo‘lgan individual o‘ta sezuvchanlik holatlari. Preparatni oshqozon va 12-barmoq ichak yara kasalliklarining kuchaygan paytida va ichak atoniyasida qo‘llash tavsiya qilinmaydi.

Dorilarning ӯzaro ta’siri Preparatning adsorbsiyalash xususiyatiga egaligi sababli bir vaqtda boshqa preparatlar qo‘llanilishi ularning samaradorligini kamaytirishi mumkin. Shu sababli boshqa dorilarni preparatni qabul qilishdan 2 soat oldin yoki 2 soat keyin qabul qilish tavsiya qilinadi.

Maxsus ko‘rsatmalar

Ta’riflanmagan.

Dozani oshirib yuborilishi

Ta’riflanmagan.

Chiqarilish shakli

Ichish uchun eritma tayyorlashga kukun 5 g №10 (1×10), №20 (2×10), №30 (3×10) sashe paketlarda yoki 10 g, 35 g, 50 g, 70 g, 105 g, 200 g dan flakonlarda.

Saqlash sharoiti

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

2 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgandan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor reseptisiz beriladi.

Mamakarit- plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar

TIBBIYOTDA QO‘LLANILIShIGA DOIR YO‘RIQNOMA

MAMAKARIT

Preparatning savdo nomi: Mamakarit

Ta’sir qiluvchi modda (XPN): kapesitabin

Dori shakli: plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar

Tarkibi:

1 plyonka qobiq bilan qoplangan tabletka saqlaydi:

Faol modda: kapesitabin 150 mg yoki 500 mg

Yordamchi moddalar: laktoza (suvsiz), kroskarmelloza natriy, polivinilpirrolidon, mikrokristallik sellyuloza, magniy stearat.

Plyonka qobiq yordamchi moddalari: gidroksipropilmetilsellyuloza, polietilenglikol’ 4000, titan dioksid Ta’rifi: Dumaloq, ikki tomoni qavariq, plyonka qobiq bilan qoplangan oq yoki deyarli oq tabletkalar.

Farmakoterapevtik guruxi: O‘smalarga qarshi vosita.

ATX kodi: L01BC06

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamikasi

Kapesitabin – ftorpirimidin karbamat hosilasi, o‘sma to‘qimasida faollashadigan va unga selektiv sitotoksik ta’sir ko‘rsatuvchi peroral sitostatikdir. In vitro sharoitida kapesitabin sitostatik samaraga ega emas, in vivo sharoitida ftorurasil (FU) ga aylanadi va u keyinchalik metabolizmga uchraydi. FU paydo bo‘lishi asosan o‘sma to‘qimasida o‘sma angiogen omili-timidinfosforilaza (dTdFaza) ta’siri ostida yuz beradi, bu esa FU ning organizmning sog‘lom to‘qimalariga tizimli ta’sirini minimumga yetkazadi.

Kapesitabinning FU ga ketma-ket fermentli biotransformasiyasi preparatning atrofdagi sog‘ to‘qimalarga qaraganda, o‘sma to‘qimalarida yuqori konsentratsiyada bo‘linishiga olib keladi. FU ning 5-ftor 2-dezoksiuridin monofosfati (FdUMF) va 5-ftoruridin uch fosfat (FUTF) ga metabolizmi ham sog‘lom, ham o‘sma hujayralarida kechadi. Bu metabolitlar ikkita har hil mexanizmlar orqali hujayralarni shikastlaydi. Birinchidan, FdUMF va folat kofaktor N5 – 1 0 – metilentetragidrofolat timidilat sintaza (TS) bilan bog‘lanib, kovalent bog‘langan uchlamchi majmuani hosil qiladi, bu esa urasildan timidilat paydo bo‘lishini susaytiradi. Timidilat DNK sintezining muhim komponenti bo‘lgan timidin uch fosfatining zarur o‘tmishdoshi hisoblanadi. Ikkinchidan, RNK sintezi jarayonida yadroning transkripsion fermentlari unga adashgan holda uridin uch fosfati (UTF) o‘rniga FUTF ni qo‘shishi mumkin. Bunday metabolik “xato” RNK prosessingini va oqsil sintezini buzadi.

Farmakokinetikasi

Og‘iz orqali buyurilgach, kapesitabin tez va to‘liq so‘riladi, undan keyin 5′-dezoksi-5-ftorsitidin(5′- DFST) va 5′-dezoksi5-ftoruridin(5′-DFUR) metabolitlarga aylanadi. Bir vaqtning o‘zida oziq-ovqat maxsulotlarini iste’mol qilish kapetasibin yemirilishi tezligini pasaytiradi, biroq 5′-DFUR va 5- ftorurasil (5-FU) ning keyingi metabolitlari “konsentratsiya vaqt” ning egri chizig‘i (AUC) maydoniga ta’siri sezilmaydi. Kapesitabin, 5′-DFST, 5′-DFUR va 5-FU oqsillarni bog‘laydi, 60% dan kam va konsentratsiyadan mustaqil( asosan,albumin bilan,taxminan 35%).

Jigar karboksilesteraza kapesitabinning birinchi metabolik konversiyasini 5′-DFST ga o‘tkazadi va bu keyinchalik asosan jigar va o‘simta to‘qimalaridagi topilgan sitidindezaminaza tomonidan 5′-DFUR ga aylanadi. 5-FU uchun AUC 600 mg/m2 dozada 5-FU tomir ichiga yuborishdan 6-22 martagacha kamayadi. Kapesitabin metabolitlari faqat 5-FU ga va 5-FU anabolitiga konvertasiya qilinganidan keyin sitotoksikga aylanadi.

Bundan tashqari, 5-FU aktiv bo‘lmagan metabolitlari –digidro-5 –ftorurasil( FUN2), 5- ftorureidopropion kislota(FUPK) va al’fa–ftor-beta-alanina (FBA L)shakllanadi va katabolizlanadi; bu jarayon faolligi reaksiya tezligini cheklaydi digidropirimidindegidrogenaza (DPD) ta’siri ostida yuzaga keladi.

T1/2 kapesitabin 5′-DFSR, 5′-DFUR, 5-FU va FBAL ning yarim chiqarilish davri tegishlicha 0,85, 1,11, 0,66, 0,76 i 3,23 soatlardir. Terapevtik dozalarda, 5-FU dan tashqari, kapesitabin va uning metabolitlarining farmakokinetik parametrlari dozaga bog‘liq. Siydik bilan ekskersiyasi – 95,5%,najas bilan-2,6%. Siydikda asosiy metabolit FBAL bo‘lib, unda qabul qilingan dozaning 57% ni tashkil qiladi. Qabul qilingan dozaning taxminan 3% siydikda o‘zgarishsiz chikariladi.

Maxsus guruxdagi bemorlarda farmakokinetikasi

Jigar, yo‘g‘on ichaksaratoni bo‘lgan bemorlarda davolanishdan oldin jigar metastazlari mavjudligi yoki yo‘qligi, bemorning umumiy xolat indeksi, umumiy bilirubin, sarum albumini, ALT va AST ning faolligi 5′-DFUR, 5-FU va FBALning farmakokinetikasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmadi.

Jigarni metastatik jaroxatlari bo‘lgan bemorlar. Metastazlardan kelib chiqadigan yengil va o‘rtacha jigar funksional buzilishlari bo‘lgan bemorlarda kapesitabinning farmakokinetikasida klinik jixatdan axamiyatli o‘zgarishlar yo‘q. Jigar funksiyasining og‘ir nuqsoni bo‘lgan bemorlarda farmakokinetika xaqida ma’lumot yo‘q.

Buyraklar faoliyati buzilgan bemorlar. Farmakokinetik tekshiruv natijalari saraton kasalliklarida turli darajadagi buyrak yetishmovchiligiga ega bo‘lgan bemorlarda yengil va qattiq darajadagi farqlanmagan dori va 5-FUning farmakokinetikasi kreatinin klirensiga (KT) bog‘liq emasligini ko‘rsatadi. QA AUK qiymatini 5′-DFUR (AUK 35% gacha oshirish – KK ning 50% kamayishi bilan) va FBAL (KK ning 50% gacha kamayishi bilan 114%gacha) o‘sishiga ta’sir qiladi. FBAL antiproliferativ faoliyatiga ega bo‘lmagan metabolitdir.

Keksa yoshdagi bemorlar. Yosh 5′-DFUR va 5-FU farmakokinetiksiga ta’sir qilmaydi. AUC FBAL, 65 yosh va undan katta yoshdagi bemorlarda (20% gacha o‘sishi AUC FBAL ning 15% oshishi bilan birga), bu extimol, buyrak funksiyasi o‘zgarishiga bog‘liq.

Qo‘llanilishi

Sut bezi raki

  • antrasiklin qatoriga kiruvchi preparatlarni ham qo‘shganda ximioterapiya samara bermagan mahalliy tarqalgan yoki metastatik sut bezi rakida dosetaksel bilan majmuaviy davolash.
  • taksanlar yoki antrasik lin qatoriga kiruvchi preparatlar bilan ximioterapiyaga chidamli yoki ularniqo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar bo‘lganda mahalliy tarqalgan yoki metastatik sut bezi rakida monoterapiyada qo‘llanadi.
    Kolorektal rak
  • yo‘g‘on ichak rakini ad’yuvant davolash.
  • metastatik kolorektal rakni davolashda qo‘llanadi.
    Me’da raki
  • me’daningtarqalgan rakini birinchi qator davolashda qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Ichga, suv bilan ovqat qabul qilgandan keyin 30 minut o‘tmasdan qabul qilinadi.

Monoterapiya

1250 mg/m2 sutkada 2 marta, ertalab va kechqurun (sutkada 2500 mg/m2) 2 hafta davomida, keyinchalik yetti kunlik tanaffus bilan.

Majmuaviy davolash

Sut bezi raki

1250 mg/m2 sutkada 2 marta 2 hafta davomida, keyinchalik bir xaftalik tanaffus bilan dosetaksel bilan majmuada (75 mg/m2 1 soatlik vena ichiga infuziya ko‘rinishida 3 haftada 1 marta).

Premedikasiya dosetaksel yuborish oldin uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi asosida o‘tkaziladi.

Kolorektal rak va me’da raki

Majmuaviy davolash tarkibida Kapesitabinning tavsiya etilgan dozasi 800-1000 mg/m2sutkada 2 marta 2 hafta davomida, keyinchalik yetti kunlik tanaffus bilan yoki 625 mg/m2sutkada 2 marta uzluksiz tarkibi tashkil etadi. Majmuaviy davolashda immunobiologik preparatlarni qo‘shish Kapesitabin preparati dozasiga ta’sir etmaydi. Sisplatin yoki oksisisplatinni kapesitabin preparati bilan majmuada qo‘llanilayotganda sisplatinni qo‘llanilayotgandagi gipergidratasiya va qusishga qarshi preparatlar bilan premedikasiya ularni tibbiyotda qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi asosida o‘tkaziladi.

Yo‘g‘on ichak rakidagi tavsiya qilingan ad’yuvant davolash davomiyligi -6 oy.

Kapesitabinning yig‘indi sutkalik dozasi tana yuzasi ko‘rsatkichiga bog‘liq holda hisoblanadi.

1 -jadval. Preparatning 1250 mg/m2 tana xisobida standart va kamaytirilgan dozalari.

 Doza 1250 mg/m2 (sutkada 2 marta)
  To‘lik doza 1250 mg/m2  Tabletkalar soni 150 mg va/eki 500 mg bir marotabalik kabul kilish uchun (ertalab va kenchkurun)  75% dozasi 950 mg/m2  50% dozasi625 mg/m2
Tana yuzasi maydoni (m2)Bir marotabalik doza (mg)  150 mg  500 mg1 marotaba qabul qilish uchun (mg)1 marotaba qabul qilish uchun (mg)
≤1.26150031150800
1.27-1.381650131300800
1.39-1.521800231450950
1.53-1.662000415001000
1.67-1.7821501416501000
1.79-1.9223002418001150
1.93-2.062500519501300
2.07-2.1826501520001300
≥2.1928002521501450

2-jadval. Preparatning 1000 mg/m2 tana xisobida standart va kamaytirilgan dozalari

    Tana yuzasi maydoni (m2)Doza 1000 mg/m2 (sutkada 2 marta)
  To‘liq doza 1000 mg/m2Tabletkalar soni 150 mg va/eki 500 mg 1 martal uchun ik kabul (ertalab va yechkurun)  75% dozasi 750 mg/m2  50% dozasi500 mg/m2
Bir marotabalik doza (mg)  150 mg  500 mg1 martalik qabul qilish uchun doza, mg1 martalik qabul qilish uchun doza, mg
≤1.26115012800600
1.27-1.381300221000600
1.39-1.521450321100750
1.53-1.661600421200800
1.67-1.781750521300800
1.79-1.921800231400900
1.93-2.062000415001000
2.07-2.1821501416001050
≥2.1923002417501100

Davolash davomida dozaga tuzatish kiritish

Kapesitabin bilan davolanayotgandagi toksik ko‘rinishlarni simptomatik davolash bilan va/yoki
kapesitabin dozasini o‘zgartirish (davolashni to‘xtatib turish yoki preparat dozasini kamaytirish)
orqali yo‘qotish mumkin. 1-darajadagi toksiklikda doza o‘zgartirilmaydi. Toksiklikni 2 va 3- darajalarida ularning yo‘q bo‘lib ketgunicha yoki toksikligining 1-darajasiga kamayguncha kapesitabinni qo‘llashni to‘xtatib turish kerak. Kapesitabinni qabul qilishni to‘liq dozada yoki 3- jadvalda ko‘rsatilgan, tavsiyalarga asoslanib, tuzatish kiritilgan dozada qayta boshlash mumkin. Toksiklikning 4-darajasi belgilari rivojlanda simptomatika yo‘qolguncha yoki 1-darajagacha kamaygungacha davolashni to‘xtatish yoki vaqtinchalik to‘xtatib turish, undan keyin preparatni dastlabki dozaning 50% ni tashkil etuvchi dozada qo‘llashni tiklash mumkin.

Toksiklikning uchinchi yoki o‘rta darajasi boshlanganda kapesitabinnni qabul qilishni zudlik bilan to‘xtatish kerak. Agar toksik ko‘rinishlar sababli kapesitabinning bir necha qabullari o‘tkazib yuborilgan bo‘lsa, bu dozalar to‘ldirilmaydi va rejalashtirilgan davolash sikllari davom ettiriladi. Agar dozani kamaytirishga to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, keyinchalik uni oshirish mumkin emas. Quyidagi toksik ko‘rinishlar kelib chiqqanda dozani o‘zgartirish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan (Kanada milliy onokologiya institutining klinik tadqiqotlar o‘tkazish bo‘yicha guruhining toksiklikning umumiy mezonlari asosida, NCIC CTG, 1-versiya yoki AQSh milliy onkologiya institutining noxush ko‘rinishlarining umumiy terminologik mezonlari – STSAE 3-versiya).

  Toksiklik darajasiDavolash sikli davomida doza o‘zgarishiKeyingi davolash sikli davomida dozaga tuzatish kiritish (boshlang‘ich dozaga nisbatan %).
1-darajaAvvalgi dozada davom etiladiAvvalgi dozada davom etiladi
2-daraja
birinchi marta paydo bo‘lgandaDavolashni 0-1 darajaga qaytguncha to‘xtatib turish100%
2-marta paydo bo‘lgandaDavolashning 0-1 darajasiga qaytguncha to‘xtatib turish75%
3-marta yuzaga kelgandaDavolashning 0-1 darajasiga qaytguncha to‘xtatib turish50%
4-marta yuzaga kelgandaDavolashni butunlay to‘xatish 
3-daraja
1-marta yuzaga kelgandaDavolashning 0-1 darajasiga qaytguncha to‘xtatib turish75%
2-marta yuzaga kelgandaDavolashning 0-1 darajasiga qaytguncha to‘xtatib turish50%
3-marta yuzaga kelgandaDavolashni butunlay to‘xatishQo‘llash mumkin emas
4-daraja
1-marta yuzaga kelgandaDavolashni butunlay to‘xatish yoki agar shifokor bemor foydasi uchun davolashni davom ettirish kerak deb hisoblasa, davolashni 0-1 darajaga qaytguncha to‘xtatish turish.50%
2-marta yuzaga kelgandaDavolashni butunlay to‘xatishQo‘llash mumkin emas

3-jadval. Monoterapiyada kapesitabin dozasini o‘zgartirish

Gematologik toksiklik

Agar Kapesitabin preparati bilan davolash fonida neytrofillar soni <1,0×109/l yoki trombositlar <75×109/l dan kamayishi aniqlansa, davolashni to‘xtatish kerak.

Majmuaviy davolashdagi umumiy tavsiyalar.

Majmuaviy davolash o‘tkazilayotgan vaqt toksiklik belgilari paydo bo‘lsa, yuqorida 3-jadvaldagi kapesitabin preparati dozasiga tuzatish kiritish bo‘yicha tavsiyalarga va boshqa preparatlarni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomalariga tayanish kerak.

Davolash sikli boshida kapesitabin preparati yoki boshqa preparatlarni qo‘llashni keyinchalikka surish kerak bo‘lsa, barcha preparatlarni qabul qilishni to hamma preparatlarni qabul qilishga sharoit paydo bo‘lguncha to‘xtatib turish kerak.

Agar majmuaviy davolash siklini o‘tkazish vaqtida, shifokor fikri bo‘yicha toksiklik ko‘rinishlari kapesitabin preparatini qo‘llash bilan bog‘liq bo‘lmasa, kapesitabin preparati bilan davolashni davom ettirish, boshqa preparat dozasiga esa, tibbiyotda qo‘llash yo‘riqnomasi asosida tuzatish kiritish kerak.

Agar boshqa preparalarni bekor qilishga to‘g‘ri kelsa, kapesitabin preparati bilan davolashni kapesitabin bilan davolashni qayta tiklash talablariga mos kelganda davom ettirish kerak.

Ushbu tavsiyalarni barcha ko‘rsatmalar va pasientlarningbarcha alohida guruhlari uchun qo‘llash mumkin.

Alohida holatlarda dozaga tuzatish kiritish

Jigarda metastazlari bo‘lgan bemorlarda jigar faoliyatining buzilishi
Jigarda yoki o‘pkada metastazlari bo‘lgan bemorlarda yoki jigar faoliyati o‘rtacha buzilishi bo‘lganda boshlang‘ich dozani o‘zgartirish talab etilmaydi. Lekin, bunday bemorlarni sinchiklab kuzatish kerak. Jigar faoliyati og‘ir darajada buzilishi bo‘lgan bemorlarda preparat qo‘llanilishi o‘rganilmagan.

Buyrak faoliyatining buzilishi

Dastlab buyrak faoliyati buzilishi (Cockroft-Grault formulasi bo‘yicha KK minutiga 30-50 ml bo‘lgan) bemorlarda boshlang‘ich bir martalik dozani 1250 mg/m2dan 25% ga kamaytirish tavsiya etiladi, bunda boshlang‘ich 1000 mg/m2 bir martalik doza o‘rtacha buyrak yetishmovchiligida tuzatish kiritishga muhtoj emas. Yengil darajadagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda (KK 51-80 minutiga ml) boshlang‘ich dozagat uzatish kiritish talab etilmaydi. Yaqqol buyrak yetishmovchiligida k apesitabin preparatiniqo‘llash mumkin emas.

Pasientda 2-, 3- yoki 4-darajadagi noxushko‘rinishlar paydo bo‘lsa, uni sinchiklab monitoring qilish va 3- jadvalda ko‘rsatilgan tavsiyalarga rioya qilib, preparat dozasiga keyinchalik tuzatish kiritish maqsadida, o‘tkazilayotgan davolashni to‘xtatib turish kerak. Agar o‘tkazilayotgan davolash vaqtida hisoblangan kreatinin klirensi minutiga 30 ml dan kamayib ketsa, kapesitabin preparati bilan davolashni to‘xtatish kerak. O‘rtacha buyrak yetishmovchiligidagi tavsiyalar ham monoterapiya, ham majmuaviy davolashga tegishli.

Keksa va qariya yoshidagi pasientlar

Kapesitabin preparati bilan monoterapiyada boshlang‘ich dozaga tuzatish kiritish talab qilinmaydi. Lekin, 3-va 4-darajali noxush ko‘rinishlar 60 yoshdan oshgan pasientlarda kapesitabinni monoterapiyada yoki boshqa preparatlar bilan birga qo‘llanganda yoshlarga qaraganda ko‘proq rivojlanishi hisobga olib, keksa bemorlar holatini sinchiklab monitoring qilish tavsiya etiladi.

Dosetaksel bilan majmuada davolanganda kapesitabin preparatining boshlang‘ich dozasini 75% (950 mg/m2 sutkada ikki marta) kamaytirish tavsiya etiladi.

Irinotekan bilan majmuada davolaganda 65 yosh va undan katta pasientlarda kapesitabin preparatining boshlang‘ich dozasini sutkada ikki marta 800 mg/m2 gacha kamaytirish tavsiya etiladi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: diareya, qusish, ko‘ngil aynishi, stomatit, epigastriyda og‘riq,dispepsiya, og‘iz qurishi, meteorizm, anoreksiya; ishtaxaning yomonlashishi,og‘iz bo‘shlig‘i kandidozi,giperbilirubinemiya,ta’m bilish buzilishi.

Nerv tizimi tomonidan: yuqori charchoq,xolsizlik, yaqqol uyquchanlik,bosh og‘rig‘i,paresteziyalar,bosh aylanishi, uyquning buzilishi,asteniya.

Teri va teri hosilalari tomonidan: kaft – tovon sindromi,dermatit, teri qurishi,alopesiya, teri qichishishi, , kepaklanish, teri giperpigmentasiyasi, teri yoriqlar.

Boshqalar: ko‘z yoshi ajralishi oshishi, tana xarorati ko‘tarilishi,suvsizlanish mumkin, tana vazni kamayishi, nafas qisishi mumkin, yo‘tal, bo‘gimlarda og‘riq, beldagi og‘riq,mialgiya,kardiotoksik ta’sirlar (YuIK bo‘lgan bemorlarda yuqori extimolli), oyoqning pastki qismlarida og‘riqlar,anemiya

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

Kapesitabin va ftorpirimidinning boshqa hosilalari yoki preparatning har qanday komponentiga nisbatan yuqori o‘ta sezuvchanlik.

DPD (digidropirimidindegidrogenaza) va boshqa ftorpirimidinlarning aniqlangan tanqisligi. Sorivudin yoki uning brivudin kabi struktur analoglarini bir vaqtda qabul qilish. Og‘ir buyrak yetishmovchiligi (kreatinin klirensi minutiga 30 ml dan kam).

Og‘ir jigar yetishmovchiligi.

Neytrofillarning boshlang‘ich miqdori <1,5×109/l va /yoki trombositlarning <100×109/l.

Homiladorlik va emizish davri.

18 gacha bo‘lganlar (qo‘llashning samaradorligi va havfsizligi aniqlanmagan).

Ehtiyotkorlik bilan: yurak ishemik kasalliklarida, jigar va buyrak faoliyatini buzilishlarida, 60 yoshdan kattalarda, kumarinlar qatoriga kiruvchi peroral antikoagulyantlarni bir vaqtda qo‘llaganda ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Sitoxrom R450 2S9 substratlari. Kapesitabinning sitoxrom R450 tizimining 2S9 izofermenti bilan metabolizmga uchraydigan preparatlar bilan o‘zaro ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Kapesitabinni ushbu preparatlar bilan bir vaqtda buyurilganda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Kumarin qatori antikoagulyantlari: kapesitabin bilvosita antikoagulyantlarning samarasini oshiradi va bu kapesitabin bilan davolash boshlanigandan bir necha kun yoki oydan keyin qon ivish ko‘rsatkichlari o‘zgarishiga va qon ketishlarga olib kelishi mumkin; bir nechta holatlarda bunday o‘zgarishlar davolash tugatilgandan bir oydan keyin kuzatilgan. Varfarinning “konsentratsiya-vaqt” siniq chizig‘i ostidagi joydan (AUS) 57% ga va halqaro me’yorlashtirilgan nisbat (XNN) 91% ga oshgan.

Fenitoin: kapesitabin plazmada fenitoin konsentratsiyasini oshiradi va u kapesitabin ta’sirida SUR2S9 izofermentining so‘ndirilishi bilan bog‘liq deb taxmin qilinadi. Kapesitabinni fenitoin bilan bir vaqtda qabul qilgan bemorlarda, plazmada fenitoin konsentratsiyasini muntazam nazorat qilib turish tavsiya etiladi.

Allyuminiy va magniy gidrooksidi saqlovchi antasidlar: plazmada kapesitabin va bir metaboliti (5′- DFSR) ni biroz oshiradi, kapesitabinning uch asosiy metaboliti (5′-DFSR, FU va FBAL) ga ta’sir etmaydi.

Kal’siy folinati (leykovorin) kapesitabin va uning metabolitlarining farmakokinetikasiga ta’sir etmaydi. Lekin, preparat farmakodinamikasiga kal’siy folinatining ta’siri hisobiga kapesitabinning toksik samarasi kuchayishi mumkin.

Sorivudin va uning analoglari: sorivudin ta’sirida digidropirimidindegidrogenaza so‘ndirilishi natijasida ftorpirimidinlar toksikligini potensial ravishda fatal kuchayishiga olib kelishi mumkin. Kapesitabinni sovudin yoki uning struktur analoglari, masalan brivudin bilan bir vaqtda buyurish mumkin emas, bunda sorivudin va uning analoglari (brivudin) bilan davolashni to‘xtatish va kapesitabin bilan davolashni boshlash kamida 4 haftalik intervalga rioya qilish kerak.

Allopurinol: ftorurasilning samaradorligi kamayishi mumkin bo‘lgani tufayli allopurinolni bir vaqtda kapesitabin bilan qo‘llash mumkin emas.

Interferon al’fa: kapesitabin interferon al’fa-2a bilan birga qo‘llangandagi maksimal o‘zlashtira olinadigan doza (MO‘D) kuniga 2000 mg/m2 ni tashkil etadi. Monoterapiyada esa kapesitabinning 3000 mg/m2 ga teng.

Nur bilan davolash: kapesitabinning nur bilan davolash bilan qo‘llashdagi MO‘D si, kapesitabinni monoterapiyada qo‘llangandan 30% ga kam.

Oksaliplatin: bevasizumab mavjudligidan qat’iy nazar kapesitabin va oksaliplatinni majmuada qo‘llanganda kapesitabin yoki uning metabolitlari erkin platina yoki umumiy platina ekspozisiyasida klinik ahamiyatga ega bo‘lgan farqlar aniqlanmagan.

Bevasizumab: bevasizumabning kapesitabin yoki uning metabolitlariga klinik ahamiyatga ega bo‘lgan samarasi aniqlanmagan.

Siklof osfamid: kapesitabin timidinfosforilaza faolligini oshirishi natijasida sitotoksikligini kuchaytiradi.

Maxsus ko‘rsatmalar

Kapesitabin qabul qilayotgan bemorlarni toksiklik belgilariga sinchiklab kuzatib borish kerak. Ko‘pchilik noxush ko‘rinishlar qaytuvchan va kapesitabin preparatini har doim bekor qilishni talab qilmaydi, lekin uning dozasini kamaytirish yoki uni qabul qilishda vaqtinchalik tanaffus qilishni talab etishi mumkin. Kapesitabin preparati bilan davolanganda kardiotoksiklik spektri boshqa ftorpirimidinlarnikiga o‘xshash. Ftorpirimidinlarni qo‘llash kardiotoksiklik bilan kechishi mumkin, shu jumladan EKG dagi o‘zgarishlar, miokard infarkti, stenokardiya, aritmiyalar, kardiogen shok,
to‘satdan o‘lim. Bunday nomaqbul ko‘rinishlar yurak ishemik kasalliklari bilan og‘riydigan bemorlar uchun xarakterli.

Kam holatlarda ftorurasil bilan davolanganda toksiklikning kutilmagan og‘ir ko‘rinishlari digidropirimidindigidrogenaza faolligini yetishmovchiligi natijasida stomatit, diareya, neytropeniya va neyrotoksiklik ko‘rinishida namoyon bo‘ladi.

Kapesitabin preparati bilan davolash diareyani chaqirishi mumkin, ba’zida og‘ir shaklli. 2-4 darajadagi diareyani birinchi belgilari paydo bo‘lguncha o‘rtacha 31 kunni tashkil etadi. Og‘ir diareyasi bo‘lgan bemorlarni degidratasiya xolatida suyuqlik va elektrolit to‘ldirishni o‘tkazib, sinchkovlik bilan kuzatish kerak.

2- darajadagi diareyani sutkada ich ketish soni 4-6 martaga tezlashishi va kechasi ich ketishi, 3 darajadan diareya ich ketishi sutkada 7-9martagacha ko‘payishi yoki ahlatni tutib turaolmaslik yoki mal’absorbsiya sindromi, 4-darajadagi diareya ich ketishini sutkada 10 va undan ortiqligi yoki ahlatda qon mikro qo‘shimchalari paydo bo‘lishi yoki parenteral tutib turuvchi davolashga muhtojlik deb aniqlanadi. Diareyaning 2- 3- 4 -darajalari paydo bo‘lganda kapesitabin bilan davolashni diareya yo‘qolguncha yoki birinchi darajagacha kamayguncha to‘xtatish kerak. Diareyaning 3-4 darajalarida kapesitabin bilan davolash uning dozasini kamaytirish bilan qayta boshlanishi kerak. Diareyaga qarshi standart preparatlarni buyurish kerak (masalan loperamid). 60-79 yoshdagi pasientlarda kapesitabin preparatini qabul qilganda tok sik ko‘rinishlarning tez tezligi bemorlarning um umiy populyasisinikidek bo‘lgan. 80 yosh va undan katta pasientlarda qaytuvchan 3 va 4- darajadagi me’da-ichak buzilishlari ya’ni diareya, ko‘ngil aynishi va stomatitlar ko‘proq rivojlangan. Kapesitabin preparati kaft-tovon sindromini keltirib chiqarishi mumkin (kaft-tovon eritrodizesteziyasi yoki ximioterapiya natijasidagi akral eritema) u uvishish, paresteziya, sanchish, shishlar, qizarish, kepaklanishi, pufaklar paydo bo‘lishi va kuchli og‘riq sindromi bilan namoyon bo‘ladi. 2- darajadagi kaft tovon sindromi og‘riqli qizarish va panja va oyoq panjalari shishlari bilan xarakterlanadi va bu simptomlar tomonidan kelib chiqqan diskomfort pasientning har kundagi faolligini buzadi. 3-darajadagi kaft tovon sindromi na deskvamasiya yara paydo bo‘lishi pufaklar paydo bo‘lishi va kaft va/yoki oyoq panjalarida kuchli og‘riqlar, shuningdek kuchli diskomfort pasientning kundalik har qanday faollikni amalga oshira ololmasligi bilan namoyon bo‘ladi. Kaft-tovon sindromining 2 yoki 3-darajalari paydo bo‘lganda kapesitabin qo‘llashni simptomlari yo‘qolguncha yoki 1-darajaga kamayguncha to‘xtatib turish kerak; 3-darajadagi sindromda kapesitabinning keyingi dozalarini kamaytirish kerak.

Metastazlar bo‘lgani tufayli jigar faoliyati yengil yoki o‘rtacha buzilgan bemorlarni sinchiklab kuzatish kerak. Qon zardobida bilirubin miqdori >3,0xVGN (normaning yuqori chegarasi) dan oshganda yoki jigar aminotransferazalari (AST, ALT) >2,5xVGN bo‘lganda toksiklik yo‘qolguncha yoki 1-darajaga kamayguncha kapesitabinni qabul qilishni zudlik bilan to‘xtatish kerak.

Kapesitabinni buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Ftorurasil bilan davolangandagi kabi 3-4-darajadagi kapesitabin bilan bog‘liq noxush ko‘rinishlarning rivojlanishi tez-tezligi o‘rtacha bo‘lgan buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarda (KK minutiga 30-50 ml) ko‘proq bo‘lgan.

Kumarin (bilvosita) antikoagulyantlar va kapesitabin qabul qilgan bemorlarda qon ivish tizimi holatini muntazam nazorat qilib turish kerak.

Kumarin qatori antikoagulyantlarni kapesitabin bilan tamom bo‘lgandan kamida 1 oydan keyin buyurish kerak, chunki gipokoagulyasiya va qon ketish paydo bo‘lishi mumkin.

Kapesitabinning havfsizligi va samaradorligi bolalarda aniqlanmagan. Kapesitabin bilan davolash vaqtida va u tamom bo‘lgandan 3 oy ichida kontrasepsiyani ishonarli usullaridan foydalanish kerak. Agar davolanish vaqtida homiladorlik rivojlansa, pasientni homila uchun bo‘lgan potensial xavf to‘g‘risida ogohlantirish kerak.

Avtomobilni va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri

Kapetero preparati bilan davolanish davrida avtotransportni haydashda va diqqatni yuqori jamlash va psixomotor reaksiyalarning tezligini talab qiluvchiboshqa potensial xavfli faoliyatlar bilan shug‘ullanganda ehtiyotkorlikga rioya qilish kerak.

Dozani oshirib yuborilishi

Simptomlari: ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, shilliq qavatlar yallig‘lanishi (mukozit), me’da-ichak yo‘llarining ta’sirlanishi va qon ketishi, shuningdek suyak ko‘migi faoliyatining so‘ndirilishi.

Davolash: simptomatik. Kapesitabinning antidoti noma’lum.

Chiqarilish shakli

Plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar 150 mg yoki 500 mg dan kontur-uyali o‘ramda.

Saqlash sharoiti

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda 25oS dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

3 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgandan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor resept bo‘yicha beriladi.

Nifustal- ichish uchun suspenziya

TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIGA DOIR YO‘RIQNOMA

NIFUSTAL

Preparatning savdo nomi: Nifustal

Ta’sir etuvchi modda (XPN): Nifuroksazid

Dori shakli: ichish uchun suspenziya

Tarkibi:

5 ml suspenziya quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: nifuroksazid – 220 mg;

yordamchi moddalar: karbomer, saxaroza, limon kislotasi, natriy gidroksidi metilparaben (E219), 30% simetikon emul’siyasi, banan essensiyasi, tozalangan suv.

Ta’rifi: banan hidli, och-sariq rangli suspenziya; saqlanganida biroz cho‘kma hosil bo‘lishi mumkin, lekin chayqatilganidan keyin, flakon tubida zich cho‘kma hosil qilmay, bir xil suspenziya holatiga qaytadi.

Farmakoterapevtik guruhi: Antibakterial sintetik vosita (nitrofuran gur).

ATX Kodi: A07AX03.

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamikasi

Nifuroksazid 5-nitrofuran hosilasiga mansub. Ichak bo‘shlig‘ida grammusbat Staphylococcus oilasi va ba’zi grammanfiy Enterobacteriaceae oilasi: Yersinia spp., Escherichia spp.,, Citobacter spp.,, Enterobacter spp., Klebsiella spp., Salmonella spp. bakteriyalarga nisbatan mahalliy antibakterial ta’sirga ega.

Nifuroksazid Proteus vulgaris, Proteus mirabilis va Psudomonas aeruginosa turi bakteriyalariga nisbatan antibakterial faollik ko‘rsatmaydi.

Nifuroksazid saprofit ichak florasiga ta’sir qilmaydi. Nifuroksazidga chidamli shtammlarini rivojlanishiga olib kelmaydi. Aniq ta’sir mexanizmi ma’lum emas. Nifuroksazid bakterial hujayralarda oqsil sintezini buzishi va degidrogenaza faolligini susaytirishi mumkin. Samaradorligi ichak bo‘shlig‘idagi rN muhitiga bog‘liq emas.

Farmakokinetikasi

Ichga qabul qilinganidan keyin nifuroksazid ovqat hazm qilish yo‘llarida deyarli so‘rilmaydi. Ichak orqali axlat bilan chiqariladi.

Qo‘llanilishi

Staphylococcus spp., Salmonella spp., Escherichia coli shtammlariga sezgir va invaziya alomatlari bo‘lmagan (masalan, umumiy axvolni yomonlashishi, isitma ko‘tarilishi, toksikoinfeksiya va b.) kelib chiqishi bakterial bo‘lgan o‘tkir diareyada qo‘llaniladi. Dozasi va regidratasiya usuli (peroral yoki vena ichiga) pasientning holatiga, yoshiga, xamroh kasalliklariga va diareya og‘irligiga qarab aniqlanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Preparat ichga qabul qilinadi. Qo‘llashdan oldin bir xil suspenziya olingunicha flakonni yaxshilab chayqatish kerak. Zarurat bo‘lganida suspentziyani suv bilan ichish mumkin. Preparat ovqat qabul qilishdan qat’iy nazar qabul qilinadi.

Bolalar uchun dozalar:

  • 2 oylikdan 6 oylikkacha – 2,5 ml li 1-2 o‘lchov qoshig‘i sutkada 2 marta, har 12 soatda buyuriladi;
  • 7 oylikdan 6 yoshgacha – 5 ml li 1 o‘lchov qoshig‘i sutkada 3 marta, har 8 soatda buyuriladi;
  • kattalar va 7 yoshdan oshgan bolalarga – 5 ml li 1 o‘lchov qoshig‘i sutkada 4 marta, har 6 soatda buyuriladi;

Shifokor maslahatisiz nifuroksazidni 3 kundan ortiq qabul qilish mumkin emas. Agarda bundan keyin simptomlar yo‘qolmasa, simptomlarning sababini aniqlash maqsadida sinchkovroq diagnostika qilish, shuningdek antibiotikoterapiyani o‘tkazish kerakligini ko‘rib chiqish lozim.

O‘tkir diareyani davolash vaqtida albatta pasient umumiy ahvoliga qarab suyuqlik tanqisligini doimo peroral to‘ldirish kerak.

2,5 ml li 1 o‘lchov qoshig‘i 110 mg nifuroksazid saqlaydi.

5 ml li 1 o‘lchov qoshig‘i 220 mg nifuroksazid saqlaydi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Qon yaratish va limfatik tizim tomonidan:

Granulositopeniyaning bir holati ta’riflangan.

Me’da-ichak yo‘llari tomonidan:

Nifuroksazidga shaxsiy yuqori sezuvchanlik holida qorinda og‘riq, ko‘ngil aynishi va diareyani zo‘rayishi paydo bo‘lishi mumkin. Kuchsiz jadallikka ega bunday simptomlarni paydo bo‘lishida maxsus davolashni qo‘llash yoki nifuroksazidni qo‘llashni to‘xtatishning zarurati yo‘q. Yuqorida sanab o‘tilgan kuchli jadallikka ega simptomlar rivojlanganida dorini qabul qilishni to‘xtatish lozim. Keyinchalik bemor nitrofuran hosilalarini qabul qilmasligi kerak.

Teri va teri osti kletchatkasi tomonidan:

Kam hollarda teri toshmalar ko‘rinishidagi teri reaksiyalari (≥1/10000 dan ≤1/1000 gacha) paydo bo‘lishi mumkin. Keksa yoshli shaxsda pustulezning bir holati va nifuroksazidga kontakt allergiya natijasida tugunli qichitmaning bir holati ta’riflangan.

Odatda nifuroksazid yaxshi o‘zlashtiriladi, deyarli nojo‘ya ta’sirlarni namoyon qilmaydi.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

Nifuroksazidni uning komponentlaridan birontasiga yuqori sezuvchanlikda, shuningdek 5-nitrofuran hosilalariga allergiyada qo‘llash mumkin emas. Preparatni vaqtidan oldin tug‘ilgan va 2 oylikkacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Nifuroksazid bilan davolanish vaqtida alkogolli ichimliklarni istemol qilish disul’firamsimon reaksiyalarni qo‘zg‘atishi mumkin. Nifuroksazid bilan davolanishda preparatning kuchli adsorbsion xususiyatlari tufayli, peroral vositalarni bir vaqtda qabul qilishdan saqlanish lozim.

Maxsus ko‘rsatmalar

3 kun davolashdan keyin diareya davom etgan hollarda shifokor bilan maslaxatlashish zarur. Shifokor simptomlarning sabablarini aniqlash maqsadida chuqur diagnostikani o‘tkazishi va antibiotikoterapiyani boshlash masalasini ko‘rib chiqishi kerak.

Nifuroksazidni sharbatlar, xom sabzavot va mevalar, achchiq va hazm qilinishi qiyin bo‘lgan ovqatni inkor qilingan qat’iy parhezga rioya qilib qo‘llash kerak.

Nifuroksazid bilan davolanish vaqtida alkogolli ichimliklarni iste’mol qilish mumkin emas, chunki alkogol’ organizmni preparatga bo‘lgan sezuvchanligini oshiradi va diareyani kuchayishi, qusish, qorinda og‘riq, terini qizarishi, tanani yuqori qismida va yuzda issiqlik xissi, boshda shovqin, nafas olishni qiyinlashishi, taxikardiya, qo‘rquv xissi kabi reaksiyalarni qo‘zg‘atishi mumkin.

Dori vositasida saxaroza bo‘lganligi tufayli, fruktozani o‘zlashtiraolmaslik, glyukoza-galaktozani so‘rilishini buzilishi yoki saxaroza-izomal’tozaning yetishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘lgan, kam uchraydigan nasliy kasalliklari bo‘lgan pasientlar bu preparatni qabul qilmasliklari kerak.

Preparatni homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llanishi

Nifuroksazidni homiladorlik davrida qo‘llanishi:

Nifuroksazidni homiladorlik davrida qo‘llashga taalluqli klinik ma’lumotlar yo‘q.

Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar homiladorlikni kechishi, embrion va homilani rivojlanishiga, tug‘ruqni kechishiga yoki tug‘ruqdan keyin bolani rivojlanishiga na bevosita, na bilvosita ta’sirini ko‘rsatmadi.

Nifuroksazidni homilador ayollarga buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Buyurishdan oldin davolovchi shifokor kutilayotgan foyda, havfni sinchkovlik bilan chamalab ko‘rishi kerak.

Nifuroksazidni emizish davrida qo‘llanishi:

Nifuroksazid me’da-ichak yo‘llarida so‘rilmaydi. Shunga qaramasdan, yetarli klinik ma’lumotlarning yo‘qligi sababli, emizikli ayollarga nifuroksazidni buyurishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Homilador, emizikli ayollar nifuroksazidni qabul qilishdan oldin shifokor bilan maslahatlashishi lizim.

Preparatni transport vositasi va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri

Nifuroksazid transport vositasi va mexanizm boshqarish qobiliyat ta’sir ko‘rsatmaydi.

Dozani oshirib yuborilishi

Ichga qabul qilish uchun nifuroksazid suspenziya shaklidagi preparatini no’malum miqdorda bir hollatda 2 yoshdagi bolada dozani oshirib yuborilishi ta’riflangan. Dozani oshirib yuborilishi diareya va uyquchilik ko‘rinishda bo‘lib, o‘z-o‘zidan o‘tib ketgan. Doza oshirib yuborilgan hollarda me’dani yuvish va simptomatik davolash tavsiya qilinadi.

Chiqarilish shakli

Ichish uchun suspenziya 220 mg/5 ml 90 ml (flakonlar o‘lchov qoshig‘i yoki stakancha bilan to‘plamda).

Saqlash sharoiti

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

3 yil.

Flakon ochilganidan keyin suspenziyaning yaroqlilik muddati – 14 kun.

Yaroklilik muddati o‘tgandan so‘ng kullanilmasin.

Dorixonalarda berish tartibi

Shifokor resepti bo‘yicha beriladi.

Despiron- suspenziya tayorlash uchun granulalar

TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIGA DOIR YO‘RIQNOMA DESPIRON

Preparatning savdo nomi: Despiron

Ta’sir etuvchi modda (XPN): Spiramisin

Chiqarilish shakli: suspenziya tayyorlash uchun granulalar

Tarkibi:

5 ml suspenziya quydagilarni saqlaydi:

ta’sir etuvchi modda: spiramisin – 1,5 mln XB (333 mg).

yordamchi moddalar: krospovidon, natriy benzoati, ksantan kamedi, saxaroza, sukruloza, aromatizator (ko‘p komponentli vanilin).

Ta’rifi: deyarli oq yoki sarg‘ish rangda bo‘lgan vanilin hidli granulalar.

Farmakoterapevtik guruhi: Antibiotik (makrolidlar guruhi).

ATX kodi: J01FA02

Farmakologik xususiyatlari

Makrolidlar guruxiga mansub antibiotik. Antibakterial ta’sir mexanizmi ribosomaning 50S-bo‘linmasiga bog‘lanishi tufayli mikrob xujayrasida oqsil sintezining tormozlash bilan bog‘liq.

Ta’sirchan mikroorganizmlar (XPK<1 mg/l): grammusbat aeroblar – Bacillus cereus, Corynebacterium diphtheriae, Enterococcus spp., Rhodococcus equi, Staphylococcus spp. (metisillin-ta’sirchan va metisillin-rezistent shtammlar), Streptococcus B, klassisirlanmagan streptokokk, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes; grammanfiy aeroblar – Bordetella pertussis, Branhamella catarrhalis, Campylobacter spp., Legionella spp., Moraxella spp.; anaeroblar – Actinomyces spp., Bacteroides spp., Eubacterium spp., Mobiluncus spp., Peptostreptococcus spp., Porphyromonas spp., Prevotella spp., Propionibacterium acnes; turli – Borrelia burgdorferi, Chlamydia spp., Coxiella spp., Leptospira spp., Mycoplasma pneumoniae, Treponema pallidum, Toxoplasma gondii.

O‘rtacha ta’sirchan mikroorganizmlar (antibiotik yallig‘lanish markazida antibiotik konsentratsiyasida in vitro o‘rtacha darajada faol bo‘ladi ≥ 1 mg/l, lekin < 4 mg/l): grammanfiy aeroblar – Neisseria gonorrhoeae; aeroblar – Clostridium perfringens; turli – Ureaplasma urealyticum.

Chidamli mikrorganizmlar (XPK>4 mg/l; o‘rtacha shtammlarning 50% turi chidamli hisoblanadi): grammusbat aeroblar – Corynebacterium jekeium, Nocardia asteroides; grammanfiy aeroblar – Acinetobacter spp., Enterobacter spp., Haemophilus spp., Pseudomonas spp.; anaeroblar – Fusobacterium spp.; turli – Mycoplasma hominis.

Farmakokinetikasi

So‘rilishi

Spiramisin absorbsiyasi tez, lekin noto‘liq, katta o‘zgaruvchanlik bilan (10% dan -60% gacha) ro‘y beradi. Preparatni 6 mln XB dozada ichga qabul qilingandan so‘ng, spiramisinning plazmadagi eng yuqori Smax konsentratsiya 3,3 mkg/ml ga yaqin miqdorni tashkil etadi. Ovqat qabuli preparat so‘rilishiga ta’sir ko‘rsatmaydi.

Taqsimlanishi

Plazmadagi oqsillar bilan bog‘lanishi past darajada (taxminan 10%). Vd taxminan 383l. Preparat so‘lak va to‘qimaga juda yaxshi singadi (o‘pkadagi konsentratsiyasi – 20dan 60 mkg/g; bodomchasimon bezlarda – 20 dan 80 mkg/g, infeksiyalangan bo‘shliqlarda – 75 dan 110 mkg/g, suyaklarda – 5 dan 100 mkg/g). Davolanish tugallanganidan so‘ng o‘n kun o‘tgach, spiramisinning taloq, jigar va buyrakdagi konsentratsiyasi 5dan 7 mkg/gchani tashkil etadi.
Yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi (xomila qonidagi konsentratsiya ona qoni zardobidagi konsentratsiyani 50% xosil qiladi) Yo‘ldosh to‘qimalaridagi konsentratsiya qon zardobidagi konsentratsiyaga nisbatan 5 barobar yuqori. Ko‘krak suti bilan ajralib chiqadi. Spiramisin orqa miya suyuqligiga singib kirmaydi.

Metabolizmi va chiqarilishi

Spiramisin jigarda aniqlanmagan kimyoviy tuzilishga ega bo‘lgan faol metabolitlarning xosil bo‘lishi bilan metabollanadi.

Plazmadagi T1/2 taxminan 8 soatni tashkil qiladi va u asosan safro orqali chiqariladi (konsentratsiya zardobdagiga qaraganda 15-40 marta yuqori). Buyrak orqali chiqarilishi, qo‘llanilgan dozaning taxminan 10% ni tashkil qiladi. Ichak orqali chiqariladigan dori miqdori (najas bilan) juda oz.

Qo‘llanilishi

Preparatga sezuvchan mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan yuqumli-yallig‘lanish kasalliklari:

  • A guruhidagi beta-gemolitik streptokokk tomonidan chaqirilgan o‘tkir va surunkali faringit; (beta-laktamli antibiotiklarga muqobil, ayniqsa ularni qo‘llash mumkin bo‘lmagan xollarda.)
  • O‘tkir sinusit (beta-laktamli antibiotiklarni qo‘llash mumkin bo‘lmagan xollarda mikroorganizmlarni ushbu patologiyasini eng ko‘p chaqiruvchanligini xisobga olib preparatni qo‘llash buyurilgan);
  • spiramisinga sezgir mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan o‘tkir va surunkali tonzillitlar
  • o‘tkir virusli bronxitdan so‘ng rivojlangan bakteriyali infeksiya tomonidan chaqirilgan o‘tkri va surunkali bronxit;
  • surunkali bronxitni zo‘rayishi;
  • pnevmoniyaning pnevmokokk etiologiyasini nomaqbul oqibati, uning og‘ir klinik simptomlari va klinik belgilari xavfi omili bo‘lmagan pasientlarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya;
  • atipik qo‘zg‘atuvchi tomonidan chaqirilgan pnevmoniya (Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Mycoplasma pneumoniae, Legionella spp. lar kabi) yoki shunga gumon kilinganida (nomaqbul oqibatning xavfi bor-yo‘qligiga, og‘irligiga qaramasdan);
  • terining va teri osti kletchatkaning infeksiyalari, jumladan impetigo, impetiginizasiya, ektima, yuqumli dermogipodermit (ayniqsa roja), ikkilamchi yuqtirilgan dermatozlar, eritrazma;
  • jinsiy a’zolarning nogenokokk infeksiyalari;
  • toksoplazmoz, jumladan homiladorlikda;
  • suyak-mushak tizimi va ulovchi to‘qimalarning infeksiyalari, jumladan periodont.
  • Beta-laktamli antibiotiklarga allergiyasi bor bemorlarda revmatizmni qaytalashini oldini olish. Rifampisin qo‘llanilishi man etilgan xolatlarda meningokokkli meningitning oldini olish: vazifa burun-xalqum bo‘shlig‘idagi mikroorganizmlarni (Neisseria meningitides) yo‘q qilishdan iborat; Spiramisin meningokokkli meningitni davolash uchun qo‘llanilmaydi.
  • Bemorlarga davolanishdan keyin va karantindan qaytishdan oldin,
  • Bemor bilan u kasalxonaga yotqizilgunga qadar 10 kun oldinrok xavo-tomchi ajratmalari orqali muomalada bo‘lgan shaxslarga.

Qo‘llash usuli va dozalari

Preparat ichga qabul qilinadi.

Suspenziyani tayyorlash usuli: Suspenziya ishlatilishdan oldin tayyorlanadi. Flakon ichidagi granulalarni oldin silkitiladi, qaynatilgan va xona xaroratigacha sovutilgan suvni belgigacha quyiladi, aralashtiriladi, bir xil suspenziya tayyorlanadi.

Kattalar: sutkada 6 dan 9 mln. XB (ME). Sutkalik dozani 2 yoki 3ga bo‘lgan xolda.

6 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda sutkalik doza fakat 1,5 mln. XB qo‘llaniladi.

6 yoshdan katta bo‘lgan bolalar uchun doza tana vaznining kg. ga 150-300 ming XB sutkada 2 yoki 3 ga bo‘lgan xolda 6-9 mln gacha buyuriladi. Bolalarda maksimal sutkalik doza tana vaznining kg. ga 300 ming. XB ni tashkil qiladi, ammo bolaning tana vazni 30 kg. dan yuqori bo‘lganida u 9 mln. XB dan oshmasligi kerak.

Meningikokkli meningitni oldini olish uchun kattalarga 3 mln XB dan sutkasiga 2 marta 5 kun davomida, bolalarga tana vazni kg.ga 75 ming XB 2 marta/sut 5 kun davomida buyuriladi. Buyraklar faoliyati buzilishi bo‘lgan pasientlarga spiramisinning ahamiyatsiz buyrak ekskresiyasi tufayli dozaga tuzatish kiritish talab etilmaydi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Nojo‘ya reaksiyalarning quyidagi tasniflanishlari qo‘llanilgan: juda tez-tez (≥10%), tez-tez (≥ 1%, <10); tez-tez emas (≥ 0.1%, <1%); kam hollarda (≥0.01%, <0.1%), juda kam hollarda, jumladan alohida xabarlar (<0.01%), tez-tezlik noma’lum (mavjud bo‘lgan ma’lumotlar bo‘yicha tez-tezlikni aniqlash mumkin emas).

Oshqozon-ichak tizimi tomonidan: ko‘ngil aynishi, qayt qilish, diareya (ich ketishi) va juda kam hollarda psevdomembranoz kolit yuzaga kelishi (<0.01%); tez-tezligi noma’lum – yarali ezofagit, o‘tkir kolit, OITS li bemorlarda kriptosporidoaz masalasida spiramisinni yuqori dozalarda qo‘llanilganida ichak shilliq qatlamining o‘tkir shikastlanishi (jami 2 xodisa)

Jigar va safro chiqarish yo‘llarida: juda kam xollarda (<0.01%) jigarning funksional sinovlardagi me’yoriy ko‘rstagichlaridan chetlashishi; xolestatik va aralash gepatit.

Asab tizimi tarafidan: juda kam xollarda (aloxida xolatlar) – o‘tkinchi paresteziya.

Qon yaratish tizimi tomonidan: juda kam xollarda (<0.01%) – o‘tkir gemoliz

Yurak qon-tomir tizimi tomonidan: juda kam xollarda – EKGda QT intervalining uzayishi.

Immun tizimi tomonidan: teri toshmalari, eshakemi, qichishish; juda kam xollarda (<0.01%)

  • angionevrotik shish, anafilaktik shok; aloxida xollarda – vaskulit, shu jumladan Shenleyn- Genox purpurasi

Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan:juda kam xollarda – o‘tkir generalizasiyalangan ekzantematoz pustulez.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • emizish davri
  • o‘tkir gemoliz rivojlanishi mumkinligi sababli glyukozo-6-fosfat-degidrogenaza yetishmovchiligi bor bemorlarda
  • preparatning komponentlariga yuqori sezuvchanlik.

Extiyotkorlik bilan safro yo‘llari obstruksiyasi va jigar yetishmovchiligi mavjud bo‘lgan bemorlarda.

Buyraklar faoliyati buzilishi bo‘lgan pasientlarda spiramisinning kichik buyrak ekskresiyasi munosabati bilan dozaning o‘zgartirilishi talab etilmaydi.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Karbidopalar so‘rilishi ta’sir kuchining yo‘qotilishi oqibatida plazmadagi levodopa darajasi pasayib ketishi mumkin.

Bir vaqtda spiramisin buyurilgan taqdirda klinik nazorat qilish va levodopa dozasini biroz o‘zgartirish zarur.

XNM (xalqaro normallashgan munosabatlar) disbalansidagi aloxida muammolar

Antibiotikoterapiya bilan davolanaetgan bemorlarda peroral antikoagulyantlarning faolligi oshishi kuzatiladigan ko‘p sonli holatlari qayd etilgan.

Yaqqol namoyon bo‘ladigan infeksiya yoki yallig‘lanish, bemor yoshi va uning umumiy axvoli xavfning omillari xisoblanadi. Shuning uchun infeksiyaning va uni davolashning XNM disbalansiga ta’sirini aniqlash qiyinchilik tug‘diradi, antibakterial vositalar va antibiotiklarning ayrim sinflari XNM disbalansiga boshqalariga nisbatan ko‘proq ta’sir etishadi. Asosan bular : ftorxinolonlar, makrolidlar, siklinlar, sul’fametoksazol+trimetoprim kombinasiyalari va ayrim sefalosporinlardir.

Maxsus ko‘rsatmalar va ehtiyotkorlik choralari

Davolanish davrida jigar xastaliklari bor bemorlarda jigar faoliyatini vaqti-vaqti bilan nazorat qilib turish kerak.

Davolanish davrining boshlanishida baland tana xarorati bilan birga generalizasiyalangan eritema va pustula paydo bo‘lsa, o‘tkir generalizasiyalangan ekzantematoz pustulezni taxmin qilish kerak. Unday xolatlarda spiramisin qo‘llashni to‘xtatish kerak. Keyinchalik monoterpaiyani xam, kombinasiyada xam preparatni qo‘llash taqiqlanadi.

Avtomobil’ va boshqa mexanizmlarni boshqarish

Preparatning avtomobil’ boshqarish va boshqa xavfli faoliyat bilan shug‘ullanish qobiliyatiga salbiy ta’siri xaqida ma’lumotlar yo‘q.

Biroq, bemorning psixomotor reaksiyalarining diqqatiga va tezligiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan axvolining og‘irligini inobatga olish zarur. Shuning uchun, ma’lum bir bemorda mashinani boshqarish yoki boshqa potensial xavfli faoliyat bilan shug‘ullanish imkoniyati to‘g‘risida qaror davolovchi shifokor tomonidan qabul qilinishi kerak.

Xomiladorlik va emizish davri

Xomiladorlik vaqtida preparatni ko‘rsatmalarga binoan buyurish mumkin.

Xomiladorlik vaqtida preparatni qo‘llash xaqida katta tajribalar mavjud.

Perapratni xomiladorlikning I trimestrida qo‘llanilganida toksaplazmozning xomilaga yuqish xavfi 25%dan 8% gacha, II trimestrida 54%dan 19%gacha, III trimestrida 65%dan 44%gacha kamayishi belgilangan. Teratogen yoki fetotoksik ta’sirlari kuzatilmagan.

Laktasiya davrida preparat buyurilsa emizishni to‘xtatish zarur, chunki spiramisin ko‘krak sutiga o‘tadi.

Dozani oshirib yuborilishi:

Spiramisin dozasi oshirib yuborilishi ma’lum emas.

Simptomlari: kungil aynishi, qayt qilish, diareya extimoli. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda va QT intervalining uzayishiga moyilligi bo‘lgan pasientlarda spiramisinni katta dozalarda qo‘llash yoki vena ichiga yuborish to‘xtatilganida o‘tib ketadigan QT intervalining uzayishi kuzatilgan.

Davolash Dozani oshirib yuborish xollarida QT intervalini aniqlash maqsadida EKG – kuzatuvi tavsiya qilinadi, ayniqsa boshqa xavf omillari mavjudligida (gipokaliemiya, QT intervalining tug‘ma uzayishi, QT intervalini uzaytiruvchi va/yoki “piruet” turidagi qorinchalar taxikardiyasini keltirib chiqaradigan boshqa dori vositalarini qabul qilish). O‘ziga xos antidoti mavjud emas. Spiramisin dozasi oshirib yuborilganligi gumoni bo‘lganida simptomatik davolanish tavsiya etiladi.

Chiqarilish shakli

Suspenziya tayyorlash uchun granulalar 1,5 mln XB/5 ml 75 ml (flakonlarda, komplektda o‘lchov qoshiqchasi yoki stakanchasi bilan yoki ularsiz)

Saqlash sharoiti.

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saklansin.

Tayyorlanilgan suspenziyani saqlash muddati suyultirilgandan keyin 25°C dan yuqori bo‘lmagan xaroratda 7 kundan oshmasligi, 4°C xaroratda 14 kundan oshmasligi zarur.

Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati.

2 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgandan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi.

Shifokor resepti bo‘yicha beriladi.

Enserta- plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar

TIBBIYOTDA QO‘LLANILIShIGA DOIR YO‘RIQNOMA ENSERTA

Preparatning savdo nomi: Enserta

Ta’sir etuvchi modda (XPN): Entekavir

Dori shakli: Plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar.

Tarkibi:

Plyonka qobiq bilan qoplangan har bir tabletka saqlaydi:

faol modda: entekavir 0,5 mg yoki 1,0 mg;

yordamchi moddalar: laktoza monogidrati, magniy stearati, mikrokristallik sellyuloza, polivinilpirrolidon K-30, makkajoxori kraxmali, tal’k;

qobig‘ining tarkibi: tal’k, gidroksipropilmetilsellyuloza, polietilenglikol’ 4000 (makrogol 4000), kanakunjut moyi, titan dioksid, tvin-80 (polisorbat-80).

Ta’rifi: Dumaloq, ikkiyoqlama qavariq, oq yoki deyarli oq rangli plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar.

Farmakoterapevtik guruhi: Viruslarga qarshi vosita.

ATX kodi: J05AF10.

Farmakologik hususiyatlari

Entekavir HBV polimerazaga nisbatan kuchli va selektiv faollikka ega bo‘lgan guanozin nukleozidining analogi hisoblanadi. Entekavir hujayra ichidan yarim chiqarilish davri 15 soat bo‘lgan faol trifosfat (TR) ni hosil qilib fosforlanadi. Hujayra ichidagi TR ning konsentratsiyasi hujayra tashqarisidagi entekavirning miqdori bilan bevosita bog‘langan, garchi “plato”ning dastlabki darajasiga erishilgandan so‘ng preparatni ahamiyatli darajada to‘planishi kuzatilmaydi. Tabiiy substrati deoksiguanozin-TR bilan raqobatlashishi orqali, entekavir-TR virus polimerazasining barcha funksional faoliyatini: (1) HBV polimerazani praymingi, (2) iRNK ning pregenomidan salbiy zanjirini qayta transkripsiyasi va (3) HBV ning DNK sidan ijobiy zanjirini sintezlanishini ingibirlaydi. Entekavir-TR Ki 18-40 mkm bo‘lgan ft va 5 hujayralarning DNK polimerazalarini kuchsiz ingibitori hisoblanadi. Bundan tashqari, entek avir-TR va entek avirni yuqori konsentratsiyalarida polimeraza va HepG2 hujayralarning mitoxondriyalarida DNK sinteziga nisbatan nojo‘ya samaralar kuzatilmagan.

Farmakokinetikasi

So‘rilishi

Sog‘lom odamlarda entekavir tez so‘riladi, va plazmada maksimal konsentratsiyasi 0,5-1,5 soatdan keyin aniqlanadi. Entekavir 0,1 mg dan 1 mg gacha dozada takroran qabul qilinganida maksimal konsentratsiyasini (Cmax) va “konsentratsiya-vaqt” egriligi ostidagi maydonni (AUC) preparatni dozasiga proporsional ravishda oshishi kuzatiladi. Muvozanatli holatga ichga kuniga bir marta qabul qilinganida 6-10 kundan keyin erishiladi, bunda plazmadagi konsentratsiyasi taxminan 2 marta oshadi. Muvozanatli holatda preparatning maksimal (Cmax) va minimal (Cmin) konsentratsiyalari 0,5 mg dozada qabul qilinganida muvofiq 4,2 va 0,3 ng/ml, 1 mg dozada qabul qilinganida muvofiq 8,2 va 0,5 ng/ml ni tashkil qilgan. Sog‘lom odamlarda preparatning tabletka va ichga qabul qilish uchun eritma shakllarining biokiraolishligi taqqoslanganida tabletkalarning biokiraolishligi 100% ga teng bo‘lgan, ya’ni bu ikki dori shakllari o‘zaro o‘rnini bosuvchan hisoblanadi. 0,5 mg entekavir yog‘ning miqdori yuqori bo‘lgan ovqat yoki yengil ovqat bilan ichga qabul qilinganida preparatning so‘rilishini minimal darajada kechikishi (ovqat bilan birga qabul qilinganida 1-1,5 soatga va och qoringa qabul qilinganida 0,75 soatga kechikkan), Cmax ni 44-46% ga, va AUC ni 18-20% ga pasayishi kuzatilgan.

Taqsimlanishi

Entekavirni baholanadigan taqsimlanish hajmi organizmdagi umumiy suv miqdoridan oshgan, bu preparatni to‘qimalarga yaxshi o‘tishidan dalolat beradi. In vitro sharoitlarda entekavir odam zardobi oqsillari bilan taxminan 13% ga bog‘lanadi.

Metabolizmi va chiqarilishi

Entekavir CYP450 fermentlar tizimining substrati, ingibitori yoki induktori hisoblanmaydi. Belgilangan 14S-entekavir odamlarga va kalamushlarga yuborilgandan so‘ng oksidlangan yoki asetillangan metabolitlari aniqlanmagan, II faza metabolitlari (glyukuronidlar va sul’fatlar) katta bo‘lmagan miqdorda aniqlangan.

Plazmada entekavirning konsentrasiyasi maksimal darajaga yetganidan so‘ng bioekspotensial ravishda pasaygan, bunda yarim chiqarilish davri 128-149 soatni tashkil etgan. Preparat kuniga bir marta qabul qilinganida preparatning konsentratsiyasini 2 martaga oshishi (kumulyasiyasi) kuzatilgan, ya’ni samarali yarim hayot davri taxminan 24 soatni tashkil etgan.

Entekavir asosan buyraklar orqali chiqariladi, bunda muvozanatli holatda siydikda o‘zgarmagan holda 62-73% dozasi aniqlanadi. Buyrak klirensi dozasiga bog‘liq emas va minutiga 360 dan 471 ml gacha diapazonda o‘zgaradi, bu preparatni kalavalar fil’tratsiyasi va naychalar orqali sekresiyasidan dalolat beradi.

Qo‘llanilishi

Virus replikasiyasini belgilari va zardob transaminazalari (ALT yoki AST) ning faollik darajasi yuqori bo‘lgan yoki jigarda yallig‘lanish jarayonini gistologik belgilari bo‘lgan katta yoshdagi odamlarda surunkali B gepatitini davolash uchun qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Entekavirni och qoringa (ya’ni ovqatlangandan so‘ng kamida 2 soatdan keyin va navbatdagi ovqatlanishdan oldin kamida 2 soat oldin) qabul qilish kerak. Jigarni kompensasiyalangan shikastlanishi bo‘lgan pasientlar uchun entekavirning tavsiya etilgan dozasi kuniga bir marta 0,5 mg ni tashkil etadi. Lamivudinga rezistentligi bo‘lgan pasientlarga (ya’ni anamnezida lamivudin bilan davolash fonida V gepatiti virusi bilan viremiya saqlanib turgan, lamivudinga rezistentligi tasdiqlangan pasientlarga) entekavirni 1 mg dan kuniga bir marta buyurish tavsiya etiladi. Jigarni dekompensasiyalangan shikastlanishi bo‘lgan pasientlarga 1,0 mg entekavirni kuniga bir marta buyurish tavsiya etiladi.

Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlar

Kreatinin klirensi pasayganida entekavirning klirensi kamayadi. Kreatinin klirensi minutiga < 50 ml bo‘lgan, shu bilan birga gemodializ va ambulator sharoitda uzoq muddatli peritoneal gemodializdagi pasientlarga entekavirning dozasini 1-jadvalga muvofiq to‘g‘rilash tavsiya etiladi.

1 -jadval: buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlar uchun entekavirni tavsiya etilgan dozalari

  Kreatin klirensi (ml./min)  Avval nukleozid preparatlar qabul qilmagan pasientlarLamivudinga rezistentli pasientlar va jigarning dekompensasiyalangan shikastlanishi bo‘lgan pasientlar
≥ 500,5 mg kuniga bir marta1,0 mg kuniga bir marta
30 – ˂ 500,5 mg har 48 soatda1,0 mg har 48 soatda
10 – ˂ 500,5 mg har 72 soatda1,0 mg har 72 soatda
˂ 10 Gemodializ* yoki ambulator sharoitida o‘tkaziladigan uzoq muddatli perinotal dializ  0,5 mg har 5-7 kunda  1,0 mg har 5-7 kunda

*Entekavir gemodializ seansidan so‘ng qabul qilinadi.

Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarda entekavir dozasini to‘g‘irlash talab qilinmaydi. Keksa yoshli pasientlarda entekavir dozasini to‘g‘irlash talab qilinmaydi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: kam hollarda (> 1/1000, < 1/100): diareya, dispepsiya, ko‘ngil aynishi, qusish;

Markaziy nerv tizimi tomonidan: tez-tez (> 1/100, < 1/10): bosh aylanishi, toliqish; kam hollarda (> 1/1000, < 1/100): uyqusizlik, bosh aylanishi, uyquchanlik;

Immun tizimi tomonidan: anafilaktoid reaksiyalar;

Teri va teri osti yog‘ to‘qimasi tomonidan: alopesiya, toshma; Jigar tomonidan: transaminazalarning faolligini oshishi;

Moddalar almashinuvi tomonidan: laktasidoz (umumiy holsizlik, ko‘ngil aynishi, qusish, qorin bo‘shlig‘ida og‘riq, tana vaznini birdan kamayishi, hansirash, tez-tez nafas olish, mushaklarni bo‘shligi), ayniqsa, jigarni dekompensasiyalangan shikastlanishi bo‘lgan pasientlarda kuzatiladi;

Bundan tashqari, jigarni dekompensasiyalangan shikastlanishi bo‘lgan pasientlarda yana quyidagi nojo‘ya samaralar: tez-tez – qonda bikarbonatning konsentratsiyasini pasayishi, ALT ning faolligi va bilirubinning konsentratsiyasini NYuCh (normani yuqori chegarasi) ga nisbatan 2 martadan ko‘p oshishi, al’buminning konsentratsiyasi 2,5 g/dl dan kam bo‘lishi, lipazaning faolligini normaga nisbatan 3 martadan ko‘p oshishi, trombositlarning konsentratsiyasi 50000/mm3 bo‘lishi, kam hollarda – buyrak yetishmovchiligi kuzatilgan.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • entekavir va preparatning har qanday boshqa komponentiga yuqori sezuvchanlik;
  • 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Entekavir asosan buyraklar orqali chiqarilishi tufayli, entekavir va buyraklar faoliyatini pasaytiradigan yoki naychalar sekresiyasi darajasida raqobatlashadigan dori vositalar bilan bir vaqtda qo‘llanganida, qon zardobida entekavir va bu dori vositalarning konsentratsiyasi oshishi mumkin. Entekavir lamivudin, adefovir dipivoksil yoki tenofovir dizoproksil fumarat bilan bir vaqtda buyurilganida dori vositalarni ahamiyatli darajadagi o‘zaro ta’siri aniqlanmagan. Buyraklar orqali chiqariladigan yoki buyraklar faoliyatiga ta’sir ko‘rsatadigan boshqa preparatlar bilan entekavirni o‘zaro ta’siri o‘rganilmagan. Entekavir bunday preparatlar bilan bir vaqtda buyurilganida pasientlarni sinchiklab tibbiy kuzatuvdan o‘tkazish kerak.

Maxsus ko‘rsatmalar

Nukleozidlarning analoglari bilan monoterapiya holida va antiretrovirus preparatlari bilan majmuada davolanganda laktasidoz va steatozli yaqqol gepatomegaliya, ba’zan pasientni o‘limiga olib keladigan hollar xaqida gapirib o‘tilgan.

Laktasidoz rivojlanganligini ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan simptomlar: umumiy holsizlik, ko‘ngil aynishi, qusish, qorin bo‘shlig‘ida og‘riq, tana vaznini to‘satdan kamayishi, hansirash, nafasni tezlashishi, mushaklarni bo‘shligi. Havf omillari bo‘lib ayollar, semirish, nukleozid analoglarini uzoq muddat qo‘llash, gepatomegaliya hisoblanadi. Yuqorida ko‘rsatilgan simptomlar paydo bo‘lganida yoki laktasidoz laborator tasdiqlanganida preparat bilan davolashni to‘xtatish kerak.

Viruslarga qarshi davolash, shu jumladan entekavir bilan davolash bekor qilinganidan so‘ng gepatitni zo‘rayishi hollari xaqida gapirib o‘tilgan. Ko‘pchilik bunday hollar davolanmagan. Biroq og‘ir asoratlar, shu jumladan fatal asoratlar rivojlanishi mumkin. Bu asoratlarni davolashni bekor qilish bilan bog‘liqligi noma’lum. Davolash to‘xtatilganidan so‘ng jigar faoliyatini vaqti-vaqti bilan nazorat qilish kerak. Zarurat bo‘lganida viruslarga qarshi davolashni qaytadan boshlash mumkin.

B gepatiti / OITV infeksiyasi qo‘shilgan pasientlar

OITV boshqa infeksiyalar bilan qo‘shilgan, antiretrovirus davolash olmayotgan pasientlarga entekavir buyurilganida, OITVni chidamli shtammlari rivojlanishi mumkinligini hisobga olish kerak.

B gepatiti / C gepatiti / D gepatiti qo‘shilgan pasientlar

B gepatiti / C gepatiti / D gepatiti qo‘shilgan pasientlarga entekavirning samaradorligi haqida ma’lumotlar yo‘q.

Jigarni dekompensasiyalangan shikastlanishi bo‘lgan pasientlar

Jigar tomonidan, xususan, jigarni dekompensasiyalangan shikastlanishini Chayld-Pyu tasnifi bo‘yicha Csinfiga mansub bo‘lgan pasientlarda jiddiy nojo‘ya samaralarni rivojlanish havfini yuqori bo‘lishi aniqlangan. Shuningdek bunday pasientlarda laktasidoz va gepatorenal sindrom kabi maxsus nojo‘ya samaralarni rivojlanish havfi yuqori. Shu sababli, laktasidoz va buyraklar faoliyati buzilishini klinik belgilarini aniqlash maqsadida pasientlarni sinchiklab kuzatish, shuningdek ushbu pasientlar guruhida tegishli laborator tahlillar (jigar fermentlarining faolligi, qondagi sut kislotasining konsentratsiyasi, qon zardobidagi kreatinin konsentratsiyasi) ni o‘tkazish kerak.

Lamivudinga rezistentligi bo‘lgan pasientlar

B gepatiti virusida lamivudinga chidamlilik mutasiyasini mavjud bo‘lishi entekavirga rezistentlikni rivojlanish havfini oshiradi. Shu sababli lamivudinga rezistentligi bo‘lgan pasientlarda organizmdagi viruslar miqdorini tez-tez monitoring o‘tkazish va zarurat bo‘lganida chidamlilik mutasiyasini aniqlash uchun tegishli tekshirishlar o‘tkazish talab etiladi.

Buyraklar faoliyatini buzilishlari bo‘lgan pasientlar

Buyraklar faoliyatini buzilishlari bo‘lgan pasientlar uchun dozalash tartibini to‘g‘rilash tavsiya etiladi.

Jigar transplantasiyasi o‘tkazilgan pasientlar

Jigar transplantasiyasi o‘tkazilgan pasientlarda entekavirning havfsizligi va samaradorligi noma’lum. Jigar transplantasiyasi o‘tkazilgan va siklosporin va takrolimus kabi buyraklar faoliyatiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan immunodepressantlar olayotgan pasientlarni entekavir bilan davolashdan oldin va davolash vaqtida buyraklar faoliyatini sinchiklab nazorat qilish kerak.

Pasientlar uchun umumiy ma’lumot

Entekavir bilan davolash V gepatitini yuqish havfini kamaytirmasligi xaqida pasientlarga ma’lumot berish kerak va shuning uchun tegishli ehtiyotkorlik choralarini ko‘rish kerak. Preparatning har bir tabletkasi 120,5 mg (0,5 mg tabletkada) yoki 241 mg (1 mg tabletkada) laktoza saqlaydi. Shu sababli, laktozani kam uchraydigan nasliy o‘zlashtirolmasligi, laktazani tanqisligi yoki glyukoza-galaktoza mal’absorbsiyasi bo‘lgan pasientlarga preparatni qabul qilish tavsiya etilmaydi.

Homiladorlik va laktasiya

Homiladorlar ayollarda adekvat va nazoratli klinik tadqiqotlar o‘tkazilmagan.

Preparatni qo‘llashdan kutilgan potensial foyda homila uchun potensial havfdan ustun bo‘lgan holdagina, preparatni homiladorlik vaqtida qo‘llash mumkin.

Entekavirni ona sutiga o‘tishi haqida ma’lumotlar yo‘q. Preparatni qo‘llash vaqtida emizishni to‘xtatish tavsiya etiladi.

Dozani oshirib yuborilishi

Entekavirning dozasini oshirib yuborish hollari qayd etilmagan. Dozasi oshirib yuborilganida pasientlarni sinchiklab tibbiy kuzatish va zarurat bo‘lganida standart tutib turuvchi davolash o‘tkazish kerak.

Chiqarilish shakli

Plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar, 0,5 mg va 1,0 mg dan kontur uyali o‘ramlarda.

Saqlash sharoiti

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

2 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgandan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor resepti bo‘yicha beriladi.

Timpraymin- inyeksion eritma tayyorlash uchun liofillangan kukun

TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIGA DOIR YO‘RIQNOMA

TIMPRAYMIN

Preparatning savdo nomi: Timpraymin

Ta’sir etuvchi modda (XPN): arginil-al’fa-al’fa-aspartil-lizil-valil-tirozil-arginin (timopentin)

Dori shakli: in’eksion eritma tayyorlash uchun liofillangan kukun

Tarkibi:

1 flakon quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: timopentin – 1,0 mg

yordamchi moddalar: mannitol, muzlatilgan sirka kislotasi, natriy gidroksid.

Ta’rifi: oq rangli liofillangan kukun.

Farmakoterapevtik guruxi: immunomodulyator vosita.

ATX kodi: L03

Farmakologik xususiyatlari

Timopentin – bu immun tizimi faoliyatini ikki fazali boshqarish uchun qo‘llanadigan dori vositasi.

Farmakodinamikasi

Timopentin T-limfositlarni faollashishi va proliferatsiyasini induksiya qiladi, shuningdek antitelolar ishlab chiqarilishini oshiradi va T-limfositlarni CD4+/CD8+ kichik turi nisbatini normallashtiradi. Timopentin hujayra immunitetini boshqaradi/oshiradi, periferik qonda mitogen-faollashtirilgan T-limfositlarni yetilishini rag‘batlantiradi, hujayra antigeni yoki mitogeni tomonidan turli sitokinlarning (IFN-α, -γ, IL-2 va IL-3 kabilarni) faollashishini oshiradi, T-hujayra limfokin reseptori darajasini oshishiga olib keladi. T-4 hujayra-yordamchilar faollashishi limfositlarning reaksiyasini kuchaytiradi. Bundan tashqari, xemotaksisning muvofiq zaxirasini o‘zgartirish yo‘li bilan o‘tmishdosh NK hujayralarga (tabiiy killerlar) ta’sir ko‘rsatishi mumkin, IFN ta’siridan keyin o‘tmishdosh hujayralar, hujayralar uchun toksikroq bo‘lib qoladi. Shunday qilib preparat odam hujayra immunitetining faoliyatini boshqarish va kuchaytirish uchun mo‘ljallangan.

Farmakokinetikasi

Inyeksiya joyidan to‘lik so‘riladi va qon plazmasida proteaza va aminopeptidaza tomonidan juda tez parchalanadi. T1/2 taxminan 30 sekundni tashkil qiladi. T1/2 plazmadagiga qaraganda qorin bo‘shlig‘ida uzunrok va taxminan 3,5-7 minutni tashkil qiladi. 25% li preparatni qo‘llangandan keyin 10 minut o‘tgach so‘lakda aniqlash mumkin. Timopentin bir martalik in’eksiyadan keyin juda tez nishon hujayraga ta’sir qiladi, qayta qo‘llanganda samarasi bir necha kun davom etadi.

Qo’llanilishi

Turli etiologiyali immuntanqisligi va toksik xolatlarni oldini olish va davolash:

  • turli etiologiyali surunkali yallig‘lanish kasalliklari;
  • 18 yoshdan katta bemorlardagi surunkali V gepatiti;
  • 18 yoshdan keyin ayrisimon bezni kichiklashishi bilan bog‘liq hujayra immunitetini buzilishi;
  • T-hujayralarning turli birlamchi yoki ikkilamchi yetishmovchiligi;
  • autoimmun kasalliklar (revmatoid artrit, tizimli eritematoz yugirik va boshqalar);
  • turli kasalliklar chaqirgan hujayra immunitetini buzilishlari;
  • infeksion kasalliklar (shu jumladan opportunistik infeksiyalar): sitomegalovirusli infeksiya, gerpetik infeksiya, toksoplazmoz, xlamidioz (xlamidiyli infeksiya), pnevmosistoz, kriptosporidioz, OITV-infeksiya/ SPID, surunkali virusli gepatitlar, surunkali brusellez, difteriya (shu jumladan bakteriya tashuvchilik);
  • o‘smalar (shu jumladan havfli o‘smalar);
  • kuyishlar, uzoq bitmaydigan jaroxatlar;
  • sepsis, yiringli-septik asoratlar, septik endokardit;
  • bronxoobstruktiv sindrom;
  • xolesistopankreatit;
  • psoriaz;
  • bakterial va virusli infeksiyalarga qarshi vaksinasiyada ad’yuvant sifatida qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Mushak ichiga, vena ichiga, tomchilab qo‘llanadi.

  • mushak ichiga in’eksiya: 1 ml in’eksiya uchun steril suvda eritiladi;
  • vena ichiga tomchilab quyish: 250 ml 0,9% li natriy xloridi in’eksion eritmada eritiladi. Preparat quyidagi tavsiyalar bo‘yicha qo‘llanadi.

Immunotanqislik xolatlarini davolash va oldini olish (surunkali yallig‘lanish kasalliklari, T-hujayra yetishmovchiligi, autoimmun kasalliklar, ayrisimon bezni kichrayishi bilan bog‘liq xujayra immunitetini buzilishi, xolesistopankreatit, psoriaz): 1-2 flakondan kuniga 2 marta. Davolash kursi 15-30 kun;

Surunkali B gepatiti: 1-2 flakondan xaftada 3 marta. Davolash kursi 24 xafta.

Infeksion kasalliklar (SMV, uchuq, toksoplazmoz, xlamidioz, pnevmosistoz, kriptosporidoz, OIV-infeksiyasi /OITS, surunkali virusli gepatit, brusellez va boshqalar), o‘smalar,(shu jumladan xavfli o‘smalar):1-2 flakondan kuniga1 marta. Davolash kursi 15 kun. Kurslar orasida 20 kun tanaffus bilan davolashning 3 kursi zarur.

Kuyishlar, uzoq bitmaydigan jarohatlar:1-2 flakondan kuniga 1 marta. Davolash kursi 20 kun.

Sepsis, yiringli – septik asoratlar, septik endokardit:1-2 flakondan kuniga 1 marta. Kurslar orasida 20 kun tanaffus bilan davolashning 3 kursi zarur.

Bronxoobstruktiv sindrom: 2 flakondan kuniga 1 marta. Davolash kursi 15-30 kun;

Bakterial va virusli infeksiyalarga qarshi vaksinasiyada ad’yuvant sifatida:1-2 flakondan kuniga 1 marta, davolash kursi 15-20 kun.

Nojo‘ya ta’sirlari

Odatda preparat yaxshi o‘zlashtiriladi, ayrim bemorlarda ko‘ngil aynishi, yuqori harorat, bosh aylanishi, ko‘krakda og‘irlik hissi, xolsizlik, uyquchanlik kuzatilishi mumkin. Surunkali V gepatiti bilan pasientlarda jigar faoliyatini buzilishlarini belgilarisiz qisqa muddatli ALT oshishi kuzatilishi mumkin. Yuqorida sanab o‘tilgan nojo‘ya ta’sirlar paydo bo‘lganda preparatni qo‘llashni davom ettirish kerak.

Qo’llash mumkin bo’lmagan xolatlar

  • preparatning komponentlarini shahsiy o‘zlashtiraolmaslik (shu jumladan anamnezidagi o‘ta yuqori sezuvchanlik)
  • rezus-konflikt bilan asoratlangan homiladorlik,
  • a’zolarni ko‘chirib o‘tkazishda ko‘llanmaydi.

Dorilarning o’zaro ta’siri

Preparat interferon, antibiotiklar, gormonal, yallig‘lanishga qarshi, og‘riqni qoldiruvchi, gipotenziv preparatlar, diuretiklar yurak-qon tomir kasalliklarini davolash uchun mo‘ljallangan preparatlar, markaziy nerv tizimi uchun preparatlar, kontraseptivlar bilan bir vaqtda qo‘llanganda interferensiya kuzatilmaydi, Interferon immun faoliyatini yaxshilab, sinergik ta’sir qiladi.

Maxsus ko‘rsatmalar

Preparat immun tizimining faoliyatini oshirishi tufayli, preparatni immunosupressiv terapiya oluvchi pasientlarda (masalan, a’zolar ko‘chirib o‘tkazilganda), davolashdan foyda mumkin bo‘lgan havfdan yuqori bo‘lgandagidan tashqari hollarda qo‘llash mumkin emas.

Davolash vaqtida jigar faoliyatini doimo nazorat qilish kerak. Preparatni 18 yoshgacha bo‘lgan pasientlarda qo‘llash bo‘yicha klinik ma’lumotlar yo‘k. Homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llanishi
Homiladorlikda, yetarlicha ma’lumotlar bo‘lmaganligi tufayli preparat faqat klinik zaruratda qo‘llanadi. Laktasiya davrida preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak,

Dozani oshirib yuborilishi Ataylab yoki tasodifiy dozani oshirib yuborilish hollari aniqlanmagan. Hayvonlardagi o‘tkir toksiklikni tekshirish, timopentin 10 mg/kg dozada (tekshirilgan eng yuqori doza) hech qanday nojo‘ya reaksiyalar chaqirmasligini ko‘rsatadi.

Chiqarilish shakli

1 mg dan shisha flakonlarda.

Saqlash sharoiti

Yorug‘likdan himoyalangan joyda, harorati 25ºC dan yuqori bo‘lmagan joyda saqlansin. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

2 yil. Yaroqlilik muddati o‘tgandan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor resepti bo‘yicha.

Kandiflyu® Neo – infuziya uchun eritma

QO‘LLASH BO‘YIChA YO‘RIQNOMA

KANDIFLYU® NEO

Preparatning savdo nomi: Kandiflyu® Neo

Ta’sir etuvchi modda (XNP): Flukonazol

Dori shakli: infuziya uchun eritma.

Tarkibi:

100 ml eritma quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: flukonazol – 200 mg.

yordamchi moddalar: natriy xlorid-900 mg, in’eksiya uchun suv 100 ml gacha.

Ta’rifi: Rangsiz yoki och-sarg‘ish rangli, tinik eritma.

Farmakoterapevtik guruhi: Zamburug‘larga qarshi vosita.

ATX kodi: J02AC01

Farmakologik xususiyatlari:

Farmokodinamikasi

Flukonazol-zamburug‘larga qarshi vositalarning triazol sinfi vakilidir. Lanosterol zamburug‘ xujayralarini ergosterolga aylanishini bloklaydi;xujayra membranalarga o‘tkazuvchanlikni oshiradi. Flukonazol sitoxrom R450 zamburug‘ga yuqori selektivlikga ega bo‘lib, inson organizmidagi sitoxrom P450 sistemasini deyarli susaytirmaydi (itrakonazol,klotrimazol,ekonazol va ketokonazollarga nisbatan inson jigari mikrosomalari bilan bog‘liq sitoxrom R450 oksidlanish jaraenlarini kam darajada bostiradi)Androgen faollikga ega emas. Preparat Candida spp., Cryptococcus neoformans, Microsporum spp., Trichophyton spp., Blastomyces dermatitidis, Coccidioides immitis i Histoplasma
capsulatum lar chaqiruvchi mikozlarga nisbatan faol.

Farmakokinetikasi

Vena ichiga yuborilgandan so‘ng flukonazol organizmning to‘qima va suyuqliklariga yaxshi o‘tadi Preparatni balg‘am va so‘lakdagi konsentratsiyasi uning plazmadagi darajasi bilan bir xil. Zamburug‘li meningiti bo‘lgan bemorlarda flukonazolning orqa miya suyuqligidagi miqdori plazmadagi darajasining muvofiq ravishda 80 % yetadi. Plazmadagi konsentratsiyasi dozaga to‘g‘ri proporsional bog‘liq bo‘ladi. 90% muvozanatli konsentratsiyaga sutkada bir dozadan bir
necha marta yuborilgandan so‘ng 4-5 kunga kelib erishiladi.

Birinchi kuni odatdagi sutkalik dozadan ikki marta yukori dozani qo‘llanilishi, ikkinchi kunga kelib, plazmadagi preparatning 90 % li muvozanatli konsentratsiyasiga yaqin darajasiga erishish imkonini beradi.

Taxminiy taqsimlanish hajmi organizmdagi suyuqlikning umumiy miqdoriga yaqinlashadi. Plazma oqsillari bilan flukonazolning ozgina qismi (11-12 %) bog‘lanadi. Yarim chiqarilish davri – ancha uzoq 30 soat.

Flukonazol organizmdan asosan buyrak orqali chiqariladi: bunda yuborilgan dozaning taxminan 80 % i o‘zgarmagan holda chiqadi. Flukonazolning klirensi kreatinin klirensiga nisbatan to‘g‘ri proporsional bog‘liqlikka ega. Periferik qonda metabolitlari aniqlanmagan.

Qo‘llanilishi

Kriptokokkoz: kriptokokkli meningit va o‘pka, teri kriptokokk infeksiyasi OITS bo‘lgan bemorlarda va a’zolarni ko‘chirib o‘tkazishda kriptokokkli infeksiyani oldini olish va immun tanqislikning boshqa hollarida qo‘llaniladi;

yoyilgan kandidoz shu jumladan: kandidemiya, disseminasiyalangan kandidoz va invaziv kandidozli infeksiyaning boshqa shakllari (qorin bo‘shlig‘i, endokard, ko‘z, nafas va siydik yo‘llarining infeksiyalari) da qo‘llaniladi;

shilliq qavatlarniig kandidozi, shu jumladan: og‘iz bo‘shlig‘i, xalqumning, qizilo‘ngachning va noinvaziv o‘pka-bronx infeksiyalari. kandidozi (shu jumladan tish protezlarini taqish bilan bog‘lik og‘iz bo‘shlig‘ining atrofik kandidozi), qizilo‘ngach kandidozi, noinvaziv bronx-o‘pka kandidozlari, kandidouriyada qo‘llaniladi;

vaginal kandidoz – o‘tkir yoki surunkali qaytalanuvchi shakllarida qo‘llanadi;

sitostatiklar bilan kimyoterapiya yoki nur bilan davolash natijasida bunday infeksiyalarga moyil bo‘lgan xavfli o‘smalari bo‘lgan bemorlarda zamburug‘li infeksiyalarni oldini olish profilaktikasi uchun qo‘llaniladi;

genital kandidoz, o‘tkir yoki surunkali vaginal kandidoz, vaginal kandidozning qaytalanish tezligini kamaytirish (yiliga 3 yoki undan ko‘p qism), kandal balanitga qarshi qo‘llaniladi;

terining mikozi shu jumladan oyoq osti, tana, qin qismi, kepaksimon temiratki, onixomikoz va teri kandidozining infeksiyasi uchun qo‘llaniladi;

normal immunitetga ega bo‘lgan bemorlarda chuqur endimik mikozlar, koksidioidomikoz, parakoksidioidomikoz, sporotrixoz va gistoplazmoz uchun qo‘llaniladi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Flukonazol infuziya uchun eritma ko‘rinishida vena ichiga tomchilab, minutiga ko‘pi bilan 20 mg (10 ml) tezlikda yuboriladi. Vena ichiga yuborishdan kapsulalarni qabul qilishga o‘tishda va aksincha sutkalik dozani o‘zgartirishni zarurati yo‘q.

Infuziya uchun eritma qo‘yidagi erituvchilar bilan mutanosib, 20 %li glyukoza eritmasi, Ringer eritmasi, Xartman eritmasi, kaliy xloridning glyukoza eritmasidagi eritmasi, aminofuzin, natriy xloridning izotonik eritmasi.

Flukonazol infuziyalarini transfuziyalar uchun mo‘ljallangan oddiy tizimlar orqali, yuqorida sanab o‘tilgan suyuqliklardan foydalanilagan holda o‘tkazish mumkin.

Kattalarda qo‘llanilishi

Kriptokokkli meningitda va boshqa sohalarda joylashgan kriptokokkli infeksiyalarda birinchi kuni odatda 400 mg buyuriladi, so‘ngra esa davolash sutkada 1 marta 200-400 mg dozada davom ettiriladi. Kriptokokkli infeksiyalarida davolash davomiyligi mikologik tekshirishlarda tasdiqlangan klinik samaraga bog‘liq; kriptokokkli meningitda davolash odatda kamida 6-8 hafta davom ettiriladi.

OITS bo‘lgan bemorlarda kriptokokkli meningitning qaytalanishlarini oldini olish uchun birlamchi davolashning to‘liq kursi tugatilgandan keyin, flukonazol bilan davolashni sutkada 200 mg dozada uzoq vaqt davomida davom ettirish mumkin.

Kandidemiyada, disseminasiyalangan kandidoz va boshqa invaziv kandidozli infeksiyalarda doza odatda birinchi sutkada 400 mg ni, so‘ngra esa – 200 mg danni tashkil qiladi. Klinik samaradorligi yetarli bo‘lmaganida, preparatning dozasi sutkada 400 mg gacha oshirilishi mumkin. Davolash davomiyligi klinik samaradorlikka bog‘liq.

Orofaringeal kandidozda preparat odatda sutkada 1 marta 50-100 mg dan buyuriladi; davolash davomiyligi 7-14 kunni tashkil qiladi. Immunitetni yaqqol pasayishi bo‘lgan bemorlarda zarurati bo‘lganida davolash yanada uzoqroq davom etishi mumkin.

Kandidozni boshqa sohalarda joylashgani (genital kandidozidan tashqari), masalan ezofagitda, noinvaziv bronx-o‘pka shikastlanishida, kandiduriyada, teri va shillik qavatlarining kandidozida va boshqalarda davolashning davomiyligi 14-30 kun bo‘lganida, samarali doza odatda sutkada 50-100 mg ni tashkil qiladi.

Bolalarda qo‘llanilishi

Kattalardagiga o‘xshash infeksiyalarda bo‘lgani kabi, davolash davomiyligi klinik va mikologik samaraga bog‘liq.

Bolalarda preparatni kattalardagidan ortiq sutkalik dozada qo‘llash mumkin emas. Xar kuni sutkada 1 marta qo‘llanadi.

Shilliq kavatlarining kandidozida flukonazolning tavsiya qilinadigan dozasi sutkada 3 mg/kg ni tashkil qiladi. Birinchi kuni tezroq doimiy muvozanat konsentratsiyasiga erishish maqsadida 6 mg/kg zarb dozani buyurish mumkin.

Yoyilgan kandidozni yoki kriptokokkli infeksiyalarni davolash uchun tavsiya qilinadigan doza kasallikning og‘irligiga qarab, sutkada 6-12 mg/kg ni tashkil qiladi.

Immuniteti pasaygan bolalarda, infeksiyani rivojlanish xavfi sitotoksik kimyoterapiya yoki nur bilan davolash natijasida rivojlanuvchi neytropeniya bilan bog‘liq bo‘lgan zamburug‘li infeksiyalarni oldini olish uchun, preparat kuchaygan neytropeniyaning yaqqolligi va davomiyligini saqlanishiga qarab, sutkada 3-12 mg/kg dan buyuriladi.

Buyraklar faoliyatini buzilishi bo‘lgan bolalarda preparatning sutkalik dozasi buyrak yetishmovchiligining og‘irlik darajasiga muvofiq (kattalardagi proporsional bog‘liqlik bilan bir xil) kamaytirilishi kerak.

Keksa yoshdagi pasientlarda buyraklar faoliyatini buzilishlari bo‘lmaganida preparatning odatdagi dozalash tartibiga rioya qilish lozim.

Preparatni buyraklar faoliyatini buzilishi bo‘lgan pasientlarda bir marta qabul qilinganida dozani o‘zgartirish talab qilinmaydi. Preparat ko‘p marta qo‘llanganda kreatinin klirensi (KK) minutiga 50 ml dan ortiq bo‘lganida preparat o‘rtacha dozada qo‘llanadi. KK minutiga 11 dan 50 ml gacha bo‘lganida 400 mg gacha bo‘lgan zarb dozada yuborish lozim, so‘ngra tavsiya qilinadigan dozaning 50% ni tashkil qiluvchi dozasi qo‘llanadi. Muntazam dializda bo‘lgan bemorlarda preparatning bir dozasi gemodializning xar bir seansidan keyin qo‘llanadi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Ovqat-hazm qilish tizimi tomonidan: ta’mni o‘zgarishi, qusish, ko‘ngil aynishi, diareya,
meteorizm, abdominal og‘riqlar, kam hollarda – jigar faoliyatini buzilishi (sariqlik,
gepatit, gepatonekroz, giperbilirubinemiya, alaninaminotransferaza, aspartataminotransferaza va ishqoriy fosfatazaning faolligini oshishi) bo‘lishi mumkin.

Nerv tizimi tomonidan: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, kam hollarda – tirishishlar.

Qon yaratish a’zolari tomonidan: kam hollarda – leykopeniya, trombositopeniya, neytropeniya, agranulositoz.

Yurak-tomir tizimi tomonidan: QT intervali davomiyligini oshishi: yurak qorinchalarni xilpillashi, lipillashi.

Allergik reaksiyalar: teri toshmasi, kam hollarda – xavfli ekssudativ eritema (Stivens- Djonson sindromi), toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi), anafilaktoid reaksiyalar.

Boshqalar: kam hollarda – buyraklar faoliyatini buzilishi, alopesiya, giperxolesterinemiya, gipertrigliseridemiya, gipokaliemiya.

Ko‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

Terfenadin yoki astemizolni (flukonazolni sutkada 400 mg va undan ortiq dozada doimiy qabul qilish fonida) yoki QT intervalini uzaytiruvchi boshqa preparatlar bilan bir vaqtda qabul qilish;

preparatga yoki tuzilishi bo‘yicha azol birikmalariga yaqin vositalarga yuqori sezuvchanlik;

1 yoshgacha bo‘lgan bolalarda;

homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llash mumkin emas.

Ehtiyotkorlik bilan: jigar va yoki buyrak yetishmovchiligi, potensial gepatotoksik dori vositalarini bir vaqtda qabul qilish, alkogolizm, ko‘p sonli xavf omillari bo‘lgan pasientlardagi proaritmogen holatlar (yurakning organik kasalliklari, elektrolit muvozanatini buzilishi, aritmiyalarni chaqiruvchi dori vositalarni bir vaktda qabul qilish).

Preparatni homiladorlarda, agarda taxmin qilinayotgan samara homila uchun mumkin bo‘lgan xavfdan ustun bo‘lgan, og‘ir yoki xayot uchun xavf tug‘diruvchi zamburug‘li infeksiyalarning shakllaridan tashqari hollarda, qo‘llash maksadga muvofiq emas. Flyukonazol ko‘krak sutida plazmadagi konsentratsiyasi bilan bir xil bo‘ladi, shuning uchun uni laktasiya davrida buyurish tavsiya qilinmaydi.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Flukonazol varfarin bilan qo‘llanganida protrombin vaqti oshadi, o‘rtacha 12% ga oshishi aniqlangan. Shuning uchun preparatni kumarin antikoagulyantlari bilan birga olayotgan bemorlarda protrombin vaqtini sinchiklab tekshirish lozim. Flukonazol peroral gipoglikemik vositalar – sul’fonilmochevina hosilalari (xlorpropanid, glibenklamid, glipizid, tolbutamid) ning plazmadan, yarim chiqarilish davrini (T1/2) oshiradi. Flukonazol va peroral gipoglikemik vositalarni birga qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi, ammo shifokor gipoglikemiyani rivojlanishi mumkinligiga e’tiborga olish kerak.

Flukonazol va fenitoinni bir vaqtda qo‘llanishi fenitoinning plazmadagi konsentratsiyasini klinik axamiyatli darajagacha o‘sishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun bu preparatlarni birga qo‘llash zarurati tug‘ilganida, fenitoinning qon plazmasidagi terapevtik konsentratsiyasini ta’minlash maqsadida, uning dozasini to‘g‘rilash yo‘li bilan konsentratsiyasini monitoring qilish kerak.

Flukonazolni rifampisin bilan bir vaqtda qo‘llanishi “konsentratsiya – vaqt” egri chizig‘i osti maydoni (AUC) ni 25% ga pasayishiga va flukonazolning plazmadan yarim chiqarilish davrini (T1/2) 20% ga qisqarishiga olib keladi. Shuning uchun bir vaqtda rifampisin olayotgan bemorlarda, flukonazolning dozasini oshirish tavsiya qilinadi.

Flukonazolni olayotgan pasientlarning qonida siklosporinning konsentratsiyasini nazorat qilish tavsiya qilinadi, chunki flukonazol va siklosporinni buyragi ko‘chirib o‘tkazilgan bemorlarda qo‘llangan, flukonazolni sutkada 200 mg dozada qabul qilish siklosporinning plazmadagi konsentratsiyasini sekin oshishiga olib keladi.

Teofillinni yuqori dozalarda olayotgan yoki teofillin intoksikasiyasini rivojlanish ehtimoli bo‘lgan bemorlar teofillin dozasini oshirib yuborilishini erta aniqlash maqsadida kuzatuv ostida bo‘lishlari kerak, chunki flukonazolni qabul qilish plazmada teofillinning klirensini o‘rtacha tezligini kamayishiga olib keladi. Flukonazol va terfenadin yoki sizaprid bir vaqtda qo‘llanganida yurak tomonidan noxush reaksiyalar, shu jumladan qorinchalar taxikardiyasining paroksizmi («piruet» turidagi aritmiyalar) hollari ta’riflangan. Flukonazol va rifabutinni bir vaqtda qo‘llanganda, oxirgisining zardobdagi darajasini oshishi bilan kechuvchi o‘zaro ta’siri to‘g‘risida xabarlar bor. Flukonazol va rifabutinni bir vaqtda qo‘llanganda uveit hollari ta’riflangan. Rifabutin va flukonazolni bir vaktda olayotgan bemorlarni sinchiklab kuzatish kerak.

Flukonazol va zidovudinnnng kombinasiyasini olayotgan bemorlarda zidovudinning konsentratsiyasini oshishi kuzatiladi, bu oxirgisini uning metabolitiga aylanishini pasayishi bilan chaqirilgan.

Flukonazolni midozolam bilan bir vaqtda qo‘llanganida psixomotor samaralarning xavfi oshadi, takrolimus bilan – nefrotoksiklik xavfi oshadi.

Maxsus ko‘rsatmalar

Flukonazolni qo‘llash kam hollarda, asosan jiddiy yo‘ldosh kasalliklari bo‘lgan bemorlarda jigarning toksik o‘zgarishlari bilan kechgan, shu jumladan o‘lim bilan yakunlangan. Flukonazol bilan bog‘liq gepatotoksik samaralar bo‘lgan hollarda, ularni umumiy sutkalik dozasiga, davolashning davomiyligiga, bemorning jinsi va yoshiga aniq bog‘liqligi aniqlanmagan. Flukonazolning gepatotoksik ta’siri odatda qaytuvchi bo‘lgan; uning belgilari davolash to‘xtatilganidan keyin yo‘qolgan. Jigarning flyukonazol bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin bo‘lgan shikastlanishining klinik belgilari paydo bo‘lganida, preparatni bekor qilish lozim. OITS bo‘lgan bemorlar ko‘pchilik preparatlar qo‘llanganida og‘ir teri reaksiyalarining rivojlanishiga ko‘prok moyil bo‘ladilar. Yuza joylashgan zamburug‘li infeksiyalari bo‘lgan bemorlarda toshma rivojlangan hollarda va u flyukonazol bilan aniq bog‘liq deb baholanganda, preparatni bekor qilish lozim. Invaziv/tizimli zamburug‘li infeksiyalari bo‘lgan bemorlarda toshma paydo bo‘lganida, sinchiklab kuzatish va bullez o‘zgarishlar yoki ko‘p shaklli eritema paydo bo‘lganida flukonazolni bekor qilish kerak. Buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda preparat bir marta qo‘llanganda dozani to‘g‘rilash talab qilinmaydi. Qayta qo‘llanganda kreatinin klirensiga (KK) qarab belgilanadi. Agarda KK minutiga 50 ml dan ortiq bo‘lsa, dozani to‘g‘rilash talab qilinmaydi; KK minutiga 11 dan 20 ml gacha bo‘lganda odatdagi dozaning 33% 72 soat interval bilan qabul qilinadi; KK minutiga 21 dan 40 ml gacha bo‘lganda odatdagi dozaning yarmi 48 soat interval bilan qabul qilinadi. Muntazam dializda bo‘lgan bemorlarda har bir dializ seansidan so‘ng preparatning bir dozasi qabul qilinadi. Flukonazol sizaprid, rifabutin yoki R 450 sitoxrom tizimi tomonidan metabolizmga uchraydigan boshqa preparatlar bilan vaqtda qabul qilinganida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Davolashni klinik-gematologik remissiya paydo bo‘lgunga qadar davom ettirish kerak, chunki uni barvaqt to‘xtatilishi qaytalanishlarga olib kelishi mumkun.

Faqat shikastlanmagan flakonlardagi tiniq eritma ishlatilsin!

Saqlash sharoitiga rioya qilmaslik va noto‘g‘ri transportirovka qilish natijasida flakonlarda mikroyoriqlar paydo bo‘lishi mumkin, uning natijasida eritmaning mikroblar bilan ifloslanish xavfi oshadi.

Faqat bir marotabalik qo‘llash uchun! Muzlatilmasin! Isitilmasin!

Dozani oshirib yuborilishi

Gallyusinasiya va paranoidal hatti-harakatlar paydo bo‘lgan hollari ta’riflangan. Doza oshirib yuborilganida me’dani yuvish, jadallashtirilgan diurezni ta’minlash va simptomatik davolashni o‘tkazish kerak. 3 soat gemodializ seansi o‘tkazilganidan so‘ng preparatning plazmadagi konsentratsiyasi 50% ga kamayadi.

Chiqarilish shakli

100 ml yoki 200 ml flakonlarda 200 mg/100 ml yoki 400 mg/200 ml lik infuzion eritma.

Saqlash sharoiti

Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin. Bolalardan asrang!

Yaroqlilik muddati

2 yil. Yaroqlilik muddati o‘tganidan so‘ng qo‘llanilmasin.

Dorixonalardan berish tartibi

Shifokor resepti bo‘yicha beriladi.

    ×